مقایسه سیستم کشت ارگانیک،تلفیقی و متداول برعملکرد، کیفیت و عمر انبارمانی میوه انار رقم رباب شیراز

                             شهریور 1393

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

عنوان                                                                                                                                 صفحه

چکیده فارسی………………………………………. ح

چکیده انگلیسی خ

مقدمه 2

فصل اول: کلیات و مرور منابع

1- کلیات و مرور منایع 5

1-1- تاریخچه انار 5

1-2- مشخصات گیاهشناسی انار 5

1-3- پیدایش و پراکنش انار 6

1-4-موقعیت اقتصادی انار در ایران و جهان 6

1-5- ارزش غذایی و درمانی انار 8

1-6- اهمیت مدیریت تغذیه در باغات انار 10

1-7- روشهای مختلف مدیریت تغذیه گیاهان 11

1-7-1- کشاورزی متداول (مرسوم) 11

1-7- 2- کشاورزی تلفیقی 12

1-7-3- کشاورزی ارگانیک 13

1-8- تاریخچه تولید میوه­های ارگانیک 13

1-9- لازمۀ جایگزینی کشاورزی متداول با کشاورزی ارگانیک 14

1-10- خاک در کشاورزی ارگانیک 16

1-11- کود دامی و اهمیت آن درحاصلخیزی خاک 17

1-12- کشاورزی ارگانیک در ایران 18

1-13- جنبه اقتصادی کشاورزی ارگانیک 19

1-14- چگونگی تغذیه ی باغ­های انار 20

1-15- اثر مدیریت تغذیه بر کمیت و کیفیت محصولات 21

1-16- اثر مدیریت تغذیه بر کیفیت پس از برداشت میوه­ها 23

فصل دوم: مواد و روش­ها

2-1- مکان آزمایش و مواد گیاهی 26

 

2-2- اعمال تیمار 27

2-7- ارزیابی صفات 28

2-8-1- وزن میوه، وزن پوست و آریل (دانه) 28

نسبت وزن پوست به میوه و وزن پوست به آریل 28

2-8-2- طول دانه 28

2-8-3- سفتی یا سختی دانه 29

2-8-4- درصد آب پوست 29

2-8-5-کاهش وزن 29

2-8-6- مواد جامد محلول(TSS) 30

2-8-7- اسیدیته قابل تیتراسیون (TA) 30

2-8-7- آنتوسیانین کل 30

2-9- فنل کل 32

2-10- فلاونوئید کل 33

2-11- ظرفیت آنتی­اکسیدانی 34

2-12- ترکیب عناصر معدنی پوست میوه و آریل 35

2-12-1- تهیه خاکستر خشک 35

2-12-2- چگونگی تهیه عصاره از خاکستر خشک 35

2-12-3- اندازه­گیری مجموع کلسیم و منیزیم 36

2-12-4- اندازه­گیری کلسیم 36

2-12-5- اندازه­گیری فسفر 37

2-12-6- اندازه­گیری نیتروژن کل 38

2-13- تجزیه تحلیل داده­ها 39

3-1- قسمت اول: ارزیابی کیفیت میوه زمان برداشت 41

3-1-1- وزن میوه 41

3-1-2- وزن آریل و نسبت آریل به میوه 41

3-1-3- وزن پوست به آریل 42

3-1-4- وزن پوست و نسبت پوست به میوه 42

 

3-1-5- طول آریل 43

فصل سوم: نتایج و بحث

3-1-6- سفتی دانه (سختی دانه) 43

3-1-7- درصد آب پوست 44

3-1-8- اندازه اسیدیته ( pH) 44

3-1-9- مواد جامد محلول (TSS) 45

3-1-10- اسیدیته قابل تیتراسیون (TA) 45

3-1-11- شاخص برداشت (TSS/TA) 46

3-1-12- آنتوسیانین 46

3-1-13- فنل کل 47

3-1-14- فلاونوئید کل 48

3-1-15- ظرفیت آنتی­اکسیدانی 49

3-1-16- مقدار و نسبت عناصر غذایی در پوست میوه و آریل 49

3-2- قسمت دوم: ارزیابی کیفیت پس از برداشت میوه­ها 53

3-2-1- کاهش وزن 53

3-2-2- فنل کل 54

3-2-3- فلاونوئید کل 55

3-2-4- مواد جامد محلول (TSS) 55

3-2-5- اسیدیته کل ((TA 57

3-2-6- شاخص برداشت (TSS/TA) 57

3-2-7- آنتی­اکسیدان 57

3-2-8- آنتوسیانین کل 58

3-3- نتیجه­گیری کلی 60

منابع 63


 

 

 

جدول 1-1- سطح زیر کشت، اندازه تولید و عملکرد انار در استان‌های مختلف کشور ،……………………………………………………….. 7
جدول 1-2- اندازه تولید و تجارت جهانی محصول انار …………………………………………………………………………………………………………. 8
جدول 1-3- ترکیبات موجود در 100گرم قسمت خوراکی میوه انار……………………………………………………………………………………… 10
جدول 1-4- مقایسه کشاورزی متداول با کشاورزی ارگانیک…………………………………………………………………………………………………. 15
جدول 1-5- ترکیب مواد معدنی موجود در چند نوع کود دامی ……………………………………………………………………………………………. 18
جدول2-1- خصوصیات فیزیکی و شیمایی خاک باغ انار مورد آزمایش………………………………………………………………………………….. 20
جدول3-1- مقایسه میانگین خصوصیات فیزیکی میوه و آریل انار رقم رباب در کشت ارگانیک، تلفیقی و متداول………………. 42
جدول 3-2- مقایسه میانگین های ویژگی های کیفی میوه انار رقم رباب درکشت ارگانیک،تلفیقی و مرسوم……………………… 44
جدول3-3- مقایسه میانگین های مقدار عناصر معدنی در آریل میوه انار رقم رباب در روش مدیریت ارگانیک تلفیقی و مرسوم 50
جدول3-5- همبستگی بین ویژگی­های کمی و کیفی میوه و آریل انار رقم رباب در روش کشت ارگانیک، تلفیقی و مرسوم 53
جدول 3-6- نتایج مقایسه میانگین تاثیر سیستم­های کشت ارگانیک تلفیقی و ارگانیگ بر اندازه کاهش وزن ، فنل و فلاونوئید میوه انار در زمان انبارداری 54
جدول 3-7- اثر مدیریت­های کشت متداول، تلفیقی و ارگاتیک بر بعضی ویژگی­های کیفی میوه انار رباب شیراز در طی 3 ماه انبارداری در دمای 8 درجه­ سانتی­گراد. 56
جدول 3-8- اثر مدت زمان انبارداری بر بعضی ویژگی های کیفی میوه انار رقم رباب شیراز تولید شده به صورت متداول، تلفیقی و ارگانیک. 57
جدول ضمیمه 1 میانگین مربعات خصوصیات مورفولوزیک میوه انار رقم رباب در سیستم کشت ارگانیک تلفیقی و متداول 76
جدول ضمیمه 2 میانگین مربعات خصوصیات کیفی میوه انار رقم رباب در سیستم کشت ارگانیک تلفیقی و متداول ……….. 77
جدول ضمیمه 3-میانگین مربعات خصوصیات کمی و کیفی میوه انار مدیریت­های کشت مرسوم تلفیقی و ارگاتیک در طی 3 ماه انبارداری در دمای 8 درجه­ 78
فهرست جدول­ها

 

 

شکل 2-1- منحنی و معادله استاندارد فنل کل بر حسب گالیک­اسید ………………………………………………………………………….. 32
شکل 2-2- معادله و منحنی استاندارد فلاونوئید کل بر حسب کاتچین ………………………………………………………………………. 34
شکل 2-3- منحنی و معادله استاندارد فسفر …………………………………………………………………………………………………………………. 38
فهرست شکل­ها

 

 

 

 

 

 

 

 

  جستجو در سایت :   

 

 

چکیده فارسی

مقایسه سیستم کشت ارگانیک، تلفیقی و متداول بر عملکرد، کیفیت و عمر انبار مانی میوه انار رقم رباب شیراز

میثم احمدی

تغذیه قبل از برداشت می تواند عملکرد و کیفیت میوه های در زمان برداشت و پس از برداشت را تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش، اثر مدیریت تغذیه ارگانیک، تلفیقی و متداول بر عملکرد و کیفیت میوه ها در زمان برداشت و عمر انبارمانی میوه ها مطالعه گردید. خصوصیات فیزیکی میوه و آریل، مواد شیمیایی مرتبط با طعم میوه، ترکیبات آنتی­اکسیدانی میوه و عناصر معدنی آریل و پوست میوه انار اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد که نوع تیمار کودی بر وزن میوه، وزن پوست و وزن آریل تاثیر داشت، اما هیچ اختلاف معنی داری بین تیمارها روی نسبت پوست به میوه، و آریل به میوه نظاره نشد. خصوصیات شیمیایی مانند اندازه pH و TA و TSS/TAمیوه های ارگانیک، تلفیقی و متداول اختلاف معنی­داری نداشتند، اما درصد TSS میوه­های ارگانیک کمتر از سایر تیمار­های بود. مصرف کودهای شیمیایی تاثیری بر اندازه آنتوسیانین کل و فلاونوئید کل نداشت، اما بر اندازه فنل کل و ظرفیت آنتی­اکسیدانی کل تاثیر منفی گذاشت. نسبت­های نیتروژن به کلسیم، پتاسیم به کلسیم، مجموع پتاسیم و منیزیم به کلسیم، مجموع پتاسیم و نیتروژن به کلسیم در آریل میوه­های ارگانیک تولید کمتر بود. نتایج همچنین نشان داد که درختان اناری که با کود شیمیایی تیمار شدند کاهش وزن میوه بیشتری در مقایسه با میوه­های ارگانیک در طی انبارداری نشان دادند. در طی دوره انبارداری اندازه فنل کل و ظرفیت آنتی­اکسیدانی کل میوه­های ارگانیک به گونه معنی­داری بیشتر از کشت تلفیقی و مرسوم بود، اما از آنتوسیانین کل کمتری برخوردار بودند. بطورکلی، اگرچه اندازه میوه­های ارگانیک انار اندکی کوچکتر گردید، اما از ظرفیت آنتی­اکسیدانی بالاتر و نسبت عناصر غذایی بهتری برخودار بود و در نتیجه عمر انبارمانی بالاتری داشتند.

واژه های کلیدی: انار، ارگانیک، ترکیبات آنتی اکسیدانی و عمر انبارمانی.

 

 

 

 

 

 

 

 

ABSTRACT

Comparision of organic, integrated and conventional cultural systems on yeild, quality and storage life of pomegranate fruits cv. Rabab Shiraz

Maisam Ahmadi

Preharvest fertilization could influence on yield, fruits quality at harvest and postharvest time. In this study, effect of organic, integrated and conventional fertilization management on yield, fruits quality at harvest and storage life was investigated. Physical characteristics of fruit and arils, taste related chemical compounds in fruits, antioxidant compounds, and mineral elements in pomegranate aril and rind was investigated. The results showed that fertilization treatments affected on fruit weight, rind and aril weight, but no significant difference was found among treatments for percentage of rind to fruit ratio, and aril to fruit ratio. There was no significant difference for chemical characteristics such as pH, TA, TSS/TA between organic, integrated and conventional treatments, but TSS percent of organic fruits was lower than other treatments. Chemical fertilizer application could not affect on total antocyanin and flavenoids, but had a negative effect on total phenolic and antioxidant content. Nitrogen to calcium, potassium to calcium, potassium and magnesium to calcium, potassium and nitrogen to calcium ratios organic fruit aril was lower. The results also showed that pomegranate tree which treated with chemical fertilizer showed the lower weight loss than organic fruits during storage. Total phenolic and antioxidant compounds of organic fruits was significantly higher than integrated and conventional fruits during storage, but had lower anthocyanin content. Overall, although organic fruit have lower size, but have been shown higher antioxidant and optimum mineral element ratios, which resulted to show longer storage life.

Key Words: Pomegranate, Organic, antioxidant compounds, and storage life.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

 

 

مقدمه

معضلات زیست محیطی متعدد ناشی از بکارگیری نهادهای کشاورزی از قبیل کودهای شیمایی و سموم شیمایی، اذهان را به خود مشغول داشته می باشد که به سمت تولید کشاورزی ارگانیک و توسعه بازارهای عرضه محصولات ارگانیک حرکت کنند. کشاورزی ارگانیک یکی از سیستم­های کشاورزی می باشد که بر حفظ منابع قابل دسترس و حفظ تعادل اکولوژیک و مراحل زیستی متکی می باشد. این سیستم حاصلخیزی خاک را کلیدی برای تولید موفق معرفی می­کند [محمودی و همکاران.، 1387].

سالم بودن مواد غذایی به عنوان اولین شاخص مهم در ارزیابی کیفیت آنها مورد توجه قرار می­گیرد، به طوری که محصولات تولید شده به علاوه که می­بایست فاقد عوامل بیماریزا و آفات باشند، وجود هر گونه باقیمانده شیمیایی در آن­ها قابل قبول نیست و بهره گیری از ترکیبات شیمیایی مضر برای طبیعت و سلامتی بشر با علامت سوال جدی روبروست. از این رو تولید ارگانیگ محصولات باغبانی بایستی در اولویت کار تولیدکنندگان قرار گیرد و در تکنولوژی پس از برداشت از مواد شیمیایی مضر نیز بهره گیری نشود [راحمی، 1382]. از این رو تقاضا برای محصولات ارگانیک به سرعت رو به افزایش می باشد، این امر به خاطر ارزش غذایی بالا، کیفیت بهتر و نگهداری خوب آنها نسبت به محصولات متداول می باشد [Wang et al., 2008]. پس، اساساً یکی از خاستگاه­های کشاورزی ارگانیک بهبود کیفیت محصولات و افزایش ارزش غذایی آنها می باشد. زیرا که کیفیت میوه­ها و سبزی­ها، به گونه مستقیم با سلامتی بشر­ها در ارتباط می باشد [Lind et al., 2003]. طوری که مدیریت ارگانیک زمین­های کشاورزی، امروزه در کشورهای پیشرفته به سرعت در حال افزایش می باشد، که این توسعه به خاطر سالم و بی­خطر بودن غذاهای ارگانیک و حفظ محیط زیست می باشد [Bourn and Prescott., 2002].

مطالعه­ها نشان داده­اند که منابع زیستی (ارگانیک) مانند کود دامی در تلفیق با کود شیمیایی می­تواند به حاصلخیزی خاک و افزایش تولید محصول منجر گردد، زیرا این سیستم اکثر نیازهای غذایی گیاه را تأمین کرده و کارآیی جذب مواد غذایی توسط محصول را افزایش خواهد داد [Parmar and Sharma., 1998]. کودهای دامی علاوه بر اثرات مثبت بیولوژیک و اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک به علت این که عناصر غذایی آن به آهستگی آزاد شده و در اختیار گیاه قرار می­گیرند، آلودگی کمتری را در محیط زیست ایجاد می­کنند [Roe et al., 1997]. گزینش مدیریت کودی به گونه زیادی به برنامه­های محیط زیست برای ممانعت از آلودگی زمین، آب و هوا بستگی دارد، پس سیستم مدیریت کودی مناسب شایسته گسترش می باشد [ملکوتی و همکاران.، 1387]. در طول دهه­ی اخیر در جهان افزایش قابل توجهی در تولید تجاری انار به دلیل اهمیت آن در سلامتی نظاره می­گردد [.[Ramezanian et al., 2009

در ایران انار یکی از میوه‌های با ارزشی می باشد که در سطح تجاری وسیعی کشت شده می باشد [Ramezanian et al., 2009]. قسمت خوراکی این میوه آریل نامیده می گردد، که در واقع پوشش گوشتی شده بذر می باشد و در حدود 52 درصد وزن میوه انار را تشکیل می‌دهد. آریل شامل78 درصد آب میوه و 22 درصد بذر می باشد. آب انار از 4/85 درصد رطوبت و مقدار قابل توجهی قند، اسید آلی، ترکیبات فنلی، آنتوسیانین، آمینواسید، پروتئین، آسکوربیک اسید و مواد معدنی تشکیل شده می باشد [Gil et al., 1990 ]. همچنین انار منبع غنی از آنتی‌اکسیدان‌هاست که فعالیت آنتی‌اکسیدانی آن به ترکیبات فنلی، و آنتوسیانین‌ها نسبت داده می گردد [Cam et al., 2009; Gil et al., 2000]. به‌دلیل تأثیر موثر انار در سلامتی بشر، در سال‌های اخیر این میوه محبوبیت زیادی پیدا نمود و تولید جهانی آن نیز رو به افزایش می باشد [Borochov-Neori et al., 2011]. انار میوه­ای با ارزش غذایی بالا و سرشار از ویتامین­ها، آنتی­اکسیدان­ها و ترکیبات ضد سرطانی مهم دیگر می باشد [Tezgan et al., 2009]. خاصیت آنتی­اکسیدانی میوه انار به علت دارا بودن فلاونوئیدها، فنل­ها، آنتوسیانین­ها و ویتامین­ها می باشد [Gonzate et al., 2009 Metjol et al., 2004:]. همچنین محصولات با فعالیت آنتی­اکسیدانی بالاتر معمولا مقاومت بیشتری به تنشهای مختلف دارند،ارزش غذایی و خصوصیات انباری بهتری نیز دارند [Li et al., 2009].

با وجود ارزش غذایی بالای میوه انار، مصرف بیش از اندازه سموم و کودهای شیمیایی باعث کاهش کیفیت میوه و صادرات ان شده می باشد. طبق گزارش­های قبلی شرایط قبل از برداشت میوه­ها و به­خصوص کاربرد بی­رویه سموم و کود­های شیمیایی موجب کاهش ترکیبات آنتی­اکسیدانی و کیفیت میوه کیوی در زمان برداشت و پس از برداشت میوه می­گردد[Damaceno et al., 2013]. در همین راستا در گزارشی ظرفیت آنتی­اکسیدانی درمیوه­های انگور و توت­فرنگی در سیستم کشت ارگانیک نسبت به مرسوم بیشتر می باشد [Orrnelos et al., 2013; Muleto et al. 2010]. در مطالعه­ای که روی میوه سیب در دو سیستم کشت مرسوم و ارگانیک انجام گردید تفاوت معنی­داری در اندازه ظرفیت آنتی­اکسیدانی میوه­ها نظاره گردید، که نشان دهنده ارزش کیقی بیشتر میوه­های می باشد که سیستم کشت ارگانیک را دریافت کرده­اند[Rafo et al., 2014].

با در نظر داشتن اهمیت مصرف کمتر مواد شیمیایی جهت جلوگیری از آلودگی زیست محیطی، بالاتر بودن ارزش غذایی و همچنین به علت های اقتصادی و ترغیب کشاورزان به روش­های مدیریت ارگانیک و بهره گیری از کو­د­های آلی، ضرورت مطالعه دقبق­تری ثاثر مدیریت تغذیه ارگانیک، تلفیقی و متداول بر ارزش غذایی و ماندگاری میوه­های انار در این پژوهش دنیال گردید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

کلیات و مرور منابع

 

 

 

 

 

 

 

1- کلیات و مرور منایع

1-1- تاریخچه انار

انار یکی از میوه های خوراکی قدیمی می باشد که تاریخچه‌ی طولانی بهره گیری در طب سنتی را درکشور‌های مختلف دارد [Caliskan, et al., 2012]. اگرچه تولید و مصرف انار در مقایسه با میوه‌های دیگر پایین می باشد، اما بیش از هزار سال می باشد که تولید می گردد. انار به صورت وحشی در آسیای مرکزی و ایران رشد می کند و برای اولین بار از ایران به یونان راه پیدا نمود و از طرف مشرق به هندوستان و سپس به چین برده گردید [Devece et al ., 1987]. گروهی از مورخین اظهار کردند که انار به گونه وحشی در جنوب قفقاز و جنگل­های شمال ایران، ساوه و پنجاب هندوستان وجود داشته و پس از آن به ترکیه و کرانه­های مدیترانه خاوری برده گردید[Bambal et al., 1991 Chandel et al., 1989:]. آثار میوه انار را در مصر باستان از 2500 سال قبل از میلاد تشخیص داده­اند. اعراب­ پس از فتح سرزمین اسپانیا، کشت آن را در آنجا معمول کردند [Devece et al ., 1987]. انار در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان به عنوان یک محصول باغبانی کشت و کار می­گردد. در واقع میوه شرایط آب و هوایی سخت می باشد و در مناطق خشک و نیمه خشک بخوبی رونق پیدا کرده می باشد [Kulkarni, et al. 2005]. بدیهی می باشد که بخاطر داشتن طبیعت سخت، هزینه نگهداری پایین و بازده بالا می باشد که در دراز مدت بخصوص در مناطقی که کمبود منابع هست باعث کشت پایدار آن شده می باشد [Nripendra, et al., 2012]. علاوه بر بهره گیری خوراکی، بهره گیری دارویی و زینتی نیز دارد [Naik, et al., 1999].

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد : اثر سطوح مختلف سوپر جاذب(A-200) بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم رقم شهریار

1-2- مشخصات گیاه­شناسی انار

انار با نام علمیPunica granatum L. یک گونه گیاهی مهم اقتصادی با میوه تجاری متعلق به خانواده Punicaceae
با تعداد کروموزوم 2n=2x=16, 18 می­باشد .[Moslemi, et al. 2010; Norouzi, et al., 2012] جنس Punica شامل 3 گونه­ی P. protopunica، P. nanaو P. granatum L. می باشد[Jbir, et al. 2008; Norouzi, et al., 2012]. انار به صورت درختچه با پاجوش­های فراوان و یا با حذف پاجوش به گونه تک تنه رشد می­کند. گل­ها و میوه­های انار به صورت منفرد یا چندتایی در نوک شاخه­های کوتاه که میخچه نامیده می­شوند، تشکیل می­گردد. گلهای انار قرمز مایل به نارنجی، به قطر ۳ سانتی متر و به شکل زنگوله می باشد. درخت انار در اوایل فصل رشد، هر ۱۰-۱۵ روز یک بار ۴-۳ مرتبه گل می­دهد، اما میوه­ها از گل­های بارآور بهار حاصل می­شوند. میوه انار از نوع سته می باشد. و در اطراف دانه­های انار در حین رشد و نمو زائده­ی گوشتی به­نام آریل حاصل می­گردد، که بخش خوراکی انار را تشکیل می­دهد [جلیلی مرندی، 1386]. آریل 60-55 درصد کل وزن میوه را شامل می­گردد و متشکل از 85- 75 درصد آب میوه و 25-15 درصد دانه می باشد [Tehranifar et al., 2010].

1-3- پیدایش و پراکنش انار

اناردرگرمترین مناطق حوضه مدیترانه و جنوب آسیا گسترش یافته می باشد، بر اساس شواهد تاریخی، گویا که احتمالا ایران منشاء انار بوده می باشد و از این منطقه به دیگر قسمت­های جهان [Norouzi, et al., 2012]، کشور‌های مدیترانه،هند، چین، پاکستان و افغانستان احتمالا از طریق راه‌های تجاری باستانی گسترش یافته­می باشد [Narzary, et al. 2009]. نوع وحشی آسیای مرکزی در اندازه میوه، شیرینی، زمان رسیدن، آبدار بودن و نسبت دانه‌ها به گوشت تنوع زیادی دارد [Narzary et al., 2009]. امروزه انار‌های وحشی در بخش های از کشور هند، پاکستان، افغانستان و ایران پراکنده می باشد [Narzary, et al. 2009; Parvaresh, et al., 2012]. این کشور‌ها سرزمین گسترده‌ای را تشکیل دادند که می‌تواند یکی دیگر از علت های دخالت بشر برای مهاجرت انار از طریق راه‌های تجاری قدیمی از خواستگاه اولیه (ایران) به دیگر کشور‌های همجوار مانند افغانستان، پاکستان و هند (مراکز ثانویه منشا و تنوع) باشد [Narzary, et al. 2009].

1-4-موقعیت اقتصادی انار در ایران و جهان

امروزه، ارقام انار در بسیاری از نقاط جهان شامل ایران، اسپانیا، ایتالیا، ترکیه، تونس، یونان، افغانستان، هند، تا حدودی در امریکا (کالیفرنیا)، چین، ژاپن و روسیه گسترش یافته می باشد [Parvaresh, et al., 2012]. انار یکی از مهم ترین گیاهان باغی بومی در ایران می باشد و اراضی زیر کشت حدود 57.000 هکتار با تولیدی معادل 670.000 تن به کشت آن اختصاص داده شده می باشد [Norouzi et al., 2012]. ایران از نظر تولید مقام اول را در جهان دارا می باشد. اما با وجود بازار بسیار خوب برای صادرات تولید آن کمتر از 2در‌صد می باشد. مطالعه صادرات انار در ایران نشان می‌دهد که علاوه بر میوه انار، آریل خشک شده انار (انار دانه) نیز به کشور‌های پاکستان و ژاپن صادر گردید [طباطبایی. 1387]. استان‌های فارس، اصفهان، مرکزی،خراسان، یزد، کرمان و سمنان مناطق اصلی تولید انار هستند [Rahimi, 2011]. بطورکلی، سطح زیرکشت، اندازه تولید و عملکرد انار در ایران در جدول زیر اختصار شده می باشد.

 

 

 

جدول 1-1- سطح زیر کشت، اندازه تولید و عملکرد انار در استان‌های مختلف کشور [آمارنامه کشاورزی، 1390]

ردیف نام استان سطح زیر کشت (هکتار) اندازه تولید (تن) عملکرد

(کیلوگرم در هکتار)

غیربارور بارور جمع
1 آذربایجان شرقی 37 329 366 2355 7158
2 آذربایجان غربی 21 97 118 899 9268
3 اردبیل 5/75 55 5/130 620 11273
4 اصفهان 1640 7930 9570 61588 7766
5 البرز 4 18 22 153 8500
6 ایلام 5/118 6/113 1/232 9/1653 14558
7 بوشهر 7/17 5/103 2/121 5/1453 14043
8 تهران 137 830 967 10950 13193
9 چهارمحال و بختیاری 5 159 164 1236 7774
10 خراسان جنوبی 688 3583 4270 24889 6947
11 خراسان رضوی 2482 7995 10476 120966 15131
12 خراسان شمالی 171 189 360 672 3561
13 خوزستان 1043 1270 2313 11627 9155
14 زنجان 242 1205 1447 13600 11286
15 سمنان 1268 2455 3723 51678 21050
16 سیستان و بلوچستان 279 1221 1500 17862 14634
17 فارس 5840 16332 22172 243509 14910
18 قزوین 20 747 767 5600 7497
19 قم 130 3000 3130 30000 10000
20 کردستان 115 131 246 1586 12107  
21 کرمان 534 2931 3465 29545 10080
22 کرمانشاه 125 471 596 4710 10000
23 کهگیلویه و بویراحمد 151 469 5/619 4808 10251
24 گلستان 361 103 6/464 7/806 7817
25 گیلان 46 366 9/411 3311 9053
26 لرستان 1596 1589 3185 27000 16992
27 مازندران 127 1434 1561 12418 8660
28 مرکزی 643 8456 9099 126104 14913
29 هرمزگان 40 160 200 1206 7538
30 همدان
31 یزد 835 6182 7017 93794 15172
32 منطقه جیرفت 28 324 352 1950 6019
جمع 18820 70246 89066 908550 12934  

انار در قسمت‌های ساحلی مدیترانه‌ای اروپا و آفریقا، چین، هند، افغانستان، ایران، عربستان، آرژانتین، ایالات کالیفرنیا و آریزونا امریکا و جنوب مکزیک تولید می گردد. بعد از ایران بالاترین سطح زیر کشت و تنوع ارقام انار مربوط به هندوستان، ترکیه و اسپانیا می باشد که در سال‌های اخیر کشورهای چین و آمریکا نیز مبادرت به احداث باغات انار در سطح گسترده نموده­اند و کشورهای دیگری مانند استرالیا، آرژانتین و آفریقای جنوبی در صددکشت و سرمایه­گذاری بر روی این میوه می­باشند [محسنی، 1385]. اگرچه اطلاعات دقیق تولید جهانی انار به علت افزایش سریع در تولید، وجود ندارد؛ تولید کنونی انار سالانه بیش از 1.6 میلیون تن تخمن زده می گردد (جدول 1-1) با در نظر داشتن افزایش آگاهی مصرف­کنندگان از اهمیت و ارزش غذایی این میوه انتظار افزایش تقاضای این میوه رو به رشد خواهد بود[Arjmand, 2011].

جدول 1-2- اندازه تولید و تجارت جهانی محصول انار [Arjomand., 2011]

دانلود متن کامل در سایت sabzfile.com

اندازه تولید و تجارت جهانی محصول انار
کشور سطح زیر کشت تولید صادرات
ایران 65000 1470000 147000
هند 54750 500000 22000
چین مشخص نیست 2147000 مشخص نیست
امریکا 6070 147000 27000
ترکیه 7600 90000 مشخص نیست
اسپانیا 2400 37000 14700
تونس 2600 25000 2000
فلسطین اشغالی 1500 17000 4000
مصر، مراکش، شیلی، آرژانتین و استرالیا مشخص نیست مشخص نیست مشخص نیست

 

 

1-5- ارزش غذایی و درمانی انار

در سال­های اخیر توجه زیادی به تأثیر غذا در سلامتی بشر شده می باشد، زیرا مصرف فرآورده­های گیاهی، خطر ابتلا به بسیاری از بیماری­ها، همچون سرطان را کاهش می­دهد. این اثرات مفید تا حدودی مربوط به ترکیباتی با فعالیّت آنتی­اکسیدانی هستند. ترکیبات آنتی­اکسیدانی اولین خط دفاعی در برابر آسیب رادیکال­های آزاد بوده که برای حفظ سلامت و ساختار سلول ضروری­اند [Jauregui et al., 2014]. همچنین آب انار به عنوان یک منبع مهم آنتی­اکسیدان­هایی همچون آنتوسیانین­ها­، فنل­ها، و تانن­های قابل هیدرولیز می باشد[Metjol et al., 2004; Jauregui et al., 2014]. الاجیک اسید موجود در آب انار از بروز سرطان جلوگیری کرده و رشد تومورهای سرطانی را کند می­سازد .آب انار خاصیت میکروب­کشی و ضد­عفونی­کنندگی نیز دارد. انار برای کاهش فشار خون، جلوگیری از پیری زودرس، آلزایمر و سکته مفید می باشد [Hernandez et al., 1999; Metjol et al., 2004; Jauregui et al., 2014].

ترکیبات فنلی موجود در روغن هسته انار نیز اثر بازدارندگی از رگ­زایی[1] (مسدود شدن رگ­ها از طریق تقسیم سلولی) از خود نشان می­دهند، که عامل بسیار مهمی در جلوگیری از رشد سلول­های سرطانی نیز می باشد. همچنین با افزایش مقاومت بدن به عوامل بیماریزا موجب بهبود سیستم ایمنی بدن می­شوند [Toi et al., 2003]. اسیدهای چرب غیر اشباع آن (اولئیک اسید، پوکنیکیک اسید[2] و تری کوزانیک اسید[3]) اندازه لیپوپروتئین­های با چگالی پایین (LDL) خون را کاهش داده و غلظت کلسترول اکسید شده (HDL) خون را افزایش می­دهند. همچنین از مسدود شدن رگ­ها جلوگیری می­کنند[Hernandez et al., 2000]. ترکیبات فنلی، فلاونوئیدها، تانن­ها و ویتامین­های آب انار به دلیل خاصیت آنتی­اکسیدانی بالا تأثیر مهمی در مهار رادیکال­های آزاد اکسیژن و اکسیداسون اعمال کرده و در درمان بیماری­های قلبی و عروقی موثر هستند [Esterbauer et al 1991; Jauregui et al., 2014]. مواد و ترکیبات موجود در میوه انار در ارقام مختلف اندکی متفاوت می باشد. که به­گونه متوسط به تبیین جدول زیر می باشد:

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 1-3- ترکیبات موجود در 100گرم قسمت خوراکی میوه انار[شناسنامه تصویری انار. 1389].

مواد غذایی واحد مقدار مواد غذایی واحد مواد غذایی
آب gr 3/82-80 کربوهیدارت gr 4/16
انرژی kcal 78-63 فیبر gr 6/0- 2/0
پروتئین gr 95/0-5/0 خاکستر gr 5/0
چربی gr 9/0- 3/0 فسفر (p) mg 8
آهن (Fe) mg 3/0 پتاسیم (k) mg 259
کلسیم (Ca) mg 3 منیزیم(Mg) mg 3
سدیم (Na) mg 3 روی (Zn) mg 12/0
منگنز (Mn) mg 15/0 مس (Cu) mg 07/0
سلنیوم (Se) µg 6/0 تیامین

(ویتامین B1 )

mg 03/0
ریبوفلاوین

(ویتامین B2 )

mg 03/0 نیاسین

(ویتامین B3 )

mg 3/0
ویتامین C mg 6-4 پانتوتنیک اسید mg 596/0

 

1-6- اهمیت مدیریت تغذیه در باغات انار

تغذیه صحیح محصولات باغی تأثیر مهمی در کاهش ضایعات و بهبود کیفیت و طولانی کردن عمر انباری محصولات برداشت شده دارد [Hargreaves et al., 2008]. کود از جنبه­های مهم مطالعه مقایسه کشاورزی ارگانیگ و متداول می باشد، نوع کوددهی به مقدار زیادی روی اندازه ترکیبات آنتی­اکسیدانی میوه تاثیر می­گذارد [Chassy et al, 2006]. اگرچه نیتروژن حاصل از کود شیمیایی با نیتروژن حاصل از کود آلی پس از جذب شدن از طریق ریشه دارای ماهیت یکسانی داخل محصولات باغی و زراعی دارا هستند، اما اثرات جانبی کودهای شیمیایی می باشد که در مواقعی موجب افت کیفیت محصول به خصو ارزش آنتی­اکسیدانی آن می­گردد [محمودی و همکاران، 1387]. بهره گیری بی­رویه از کود­های شیمیایی باعث شده می باشد که چرخه­های خود تنظیمی عناصر غذایی در خاک مختل شده و تولید محصولات کشاورزی کاملآ وابسته به مقدار مصرف کود­های شیمیایی گردد. مصرف بیش از اندازه آن نه تنها کارائی تولید را کاهش می­دهد، بلکه ورود مواد معدنی و ترکیبات زیان­بار مثل نیتروژن به آب­های سطحی و زیر­زمینی موجب آلودگی منابع آب و خاک نیز می­گردد [ملکوتی، 1379].

1-7- روش­های مختلف مدیریت تغذیه گیاهان

در پرورش درختان میوه و تولید محصول مناسب، حفظ حاصلخیزی و مدیریت چرخه عناصر غذایی از اهمیت ویژه­ای برخوردار می باشد. پس سه شیوه کلی شامل کشاورزی متداول (مرسوم)[4]، کشاورزی ارگانیک[5] و کشاورزی تلفیقی[6] هست. در این ارتباط حفظ محیط زیست و جنبه­های اقتصادی دو معیار مهم برای پذیرش هر یک از این شیوه­ها محسوب می­گردد [Mader et al., 2003]. که در زیر به اختصار به هر یک از این شیوه­ها پرداخته می­گردد:

1-7-1- کشاورزی متداول (مرسوم)

کاهش حاصلخیزی خاک در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و بهره گیری گیاهان از ذخایر خاک بدون جایگزینی مناسب و کافی باعث کاهش توان تولیدی مواد غذایی توسط خاک شده می باشد. در این ارتباط بهره گیری از کودهای شیمیایی به عنوان سریعترین راه جبران کمبود عناصر غذایی و افزایش حاصلخیزی خاک لازم به نظر می­رسد. در این سیستم از کودهای شیمیایی برای تغذیه گیاهان بهره گیری می­کنند و از کودهای آلی به لحاظ هزینه حمل و نقل و یا عدم دسترسی به آنها به ندرت بهره گیری می­گردد. همچنین در این نظام تثبیت بیولوژیکی نیتروژن در اثر به کارگیری زیاد کودهای نیتروژن کاهش می­یابد. پس مواد آلی موجود در خاک اغلب در کمترین مقدار خود قرار دارد. همچنین تلفات عناصر غذایی معمولاً زیاد می باشد به همین علت با در نظر داشتن کمترین تجمع نیترات به همراه عملکرد مطلوب، بهره گیری از کودهای نیتروژن مناسب در کنار ریز مغذی و کودهای آلی بسیار مفید خواهد بود. بایستی توجه داشت که بهره گیری از این کودها نیز بیش از اندازه نیاز گیاهان نباشد [Hugh et al., 2008; Damaceno et al., 2013]

  1. Antiangiogenic activity
  2. Punicic acid
  3. 3. Tri-chos anic acid

[4].Conventional Agriculture

[5].Organic Agriculture

[6].Integrated Agriculture

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***