استاد مشاور :

مهندس غضنفر محمدی نیا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان

 

 

صفحه

 

 چکیده………………………………………………………..

 فصل اول:  مقدمه وکلیات………………

 

1

 

2

1-1- مقدمه………………………………………………. 3
 1-2- فرضیه های پژوهش………………………… 5
 1-3- اهداف پژوهش……………………… 5
1-4- کلیات گیاه شناسی شلغم………………………… 6
 1-5- مشخصات شلغم مورد مطالعه……………. 8
1-5-1-گل ها………………………………….. 8
 1-5-2- ریشه………………………………………… 9
1-5-3- ارتفاع گیاه………………. 13
1-5-4- برگ………………………       13
1-5-5- ساقه……………………….    14
1-5-6- طول عمر………….. 14
1-5-7- ترکیبات شیمیایی شلغم رقم Brassica rapa L…….. 15
1-5-8- خواص دارویی شلغم رقم Brassica rapa L….. 16
1-5-9- قسمت های مورد بهره گیری شلغم Brassica rapa L.. 17
1-5-10-  مضرات شلغم Brassica rapa L…………. 1

دانلود متن کامل در سایت sabzfile.com

فهرست مطالب

عنوان

 

 

صفحه

 

1-6- کشت و تولید شلغم(شرایط آب و هوایی کشت شلغم)…………. 19
1-7- شرایط اقلیمی برای کشت و تیمار کردن شلغم………….. 19
1-8- طریقه بذر……………………………………………………………………. 20
1-9- وقت بذر شلغم……………………………………………. 20
1-10- مقدار کود……………………………………………….. 21
1-11- آبیاری…………………………………………………………… 21
1-12- جمع آوری و نگهداری محصولات…………………………………. 22
 1-13- تجارت شلغم……………………………………………… 22
1-14- اهمیت جهانی گونه های براسیکا( شلغم)…………………… 23
1-15-  مهمترین عوامل  انتخاب شلغم و افزایش تولید…………….. 24
1-16- علت های مطالعه تاریخ کاشت شلغم………………. 25
1-17- کود های شیمیایی و محلول پاشی با بر…………………………… 25
1-17-1-  خواص شیمیایی بر) (B………………………………. 26
 1-17-1-1- کودهای عناصرکم محلول پاشی………….. 28
1-17-1-2-  بر در  خاک ها…………………….. 29
 1-17-1-3- فراکسیون ها……………………….. 29
1-17-1-4-  بر در گیاهان………………………….. 30
1-17-1-5-  علت های مطالعه بر در گیاهان(شلغم) 30

فهرست مطالب

عنوان

 

 

صفحه

 

فصل دوم:  مروری بر تحقیقات انجام شده…………………….. 33
 2-1- تحقیقات انجام شده……………………………… 34
2-1-1- تحقیقات انجام شده در خارج کشور……… 34
2-1-2- تحقیقات انجام شده در داخل کشور………….. 42
فصل سوم:  مواد وروش ها……………….. 51
3-1- موقعیت جغرافیایی محل آزمایش………………………. 52
3-2-آب وهوای منطقه……………………………………..   52
 3-3- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک……………………… 54
3-4- مشخصات طرح آزمایش……………………………… 55
3-5- تیمار های آزمایش……………………………………. 57
3-6- مراحل اجرای آزمایش……………………….   58
3-7- صفات مورد اندازه گیری………………………………   59
3-7-1- عملکرد غده ها (کیلو گرم در هکتار)……….. 59
3-7-2-  عملکرد وزن تر برگ(کیلو گرم در هکتار)………….. 59
3-7-3- عملکرد وزن خشک برگ(کیلو گرم در هکتار)…. 59
3-9- محاسبه های آماری………………………….. 6

فهرست مطالب

عنوان

  جستجو در سایت :   

 

صفحه

 

فصل چهارم:   نتایج و بحث و پیشنهادات…………………………. 61
4- نتایج و بحث و پیشنهادات………………………………………….. 62
4-1- اثرتیمارهای تاریخ کشت بر عملکرد غده درگیاه شلغم…………………  62
4-2- اثرتیمارهای تاریخ کشت بر وزن تر برگ درگیاه شلغم……  63
4-3- اثرتیمارهای تاریخ کشت بر وزن خشک برگ درگیاه شلغم………… 64
4-4- اثرتیمارهای تاریخ کشت بر وزن مخصوص درگیاه شلغم…..  65
4-5- اثرتیمارهای دفعات محلول پاشی کود بر بر عملکرد غده درگیاه شلغم…….. 66
4-6- اثرتیمارهای دفعات محلول پاشی کود بر بر وزن تر برگ درگیاه شلغم.. 67
4-7- اثرتیمارهای دفعات محلول پاشی کود بر بر وزن خشک برگ درگیاه شلغم.. 68
4-8- اثرتیمارهای دفعات محلول پاشی کود بر بر وزن مخصوص درگیاه شلغم…… 69
4-9- اثر متقابل سطوح تاریخ کشت و دفعات کود پاشی بر بر عملکرد غده….. 70
4-10- اثر متقابل سطوح تاریخ کشت و دفعات کود پاشی بر بر وزن تر برگ……… 71
4-11- اثر متقابل سطوح تاریخ کشت و دفعات کود پاشی بر بر وزن خشک برگ……. 72
4-12- اثر متقابل سطوح تاریخ کشت و دفعات کود پاشی بر بر وزن مخصوص………. 73
4-13- همبستگی بین صفات مورد مطالعه………………………………. 77
4-14-  نتیجه گیری………………………………………………. 78
4-15- پیشنهادها…………………………………………. 81
فهرست منابع………………………………………………………….

چکیده

این پژوهش به‌ مقصود مطالعه تاریخ کاشت و محلول پاشی “بر” بر کیفیت، عملکرد تک بوته و تولید در واحد سطح شلغم (Brassica rapa L.) در نجف آباد یاسوج بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو تیمار زمانی و کود در چهار تکرار انجام شده کود “بر” در چهار سطح یک بار، دو بار، سه بار و چهار بار محلول پاشی با غلظت یک در هزار (گرم کود خالص در هکتار) و تاریخ کاشت در روزهای 1، 8، 15 و 22 خرداد انجام گردید. نتایج آزمایش نشان داد که کاربرد تاریخ کشت زودتر باعث افزایش معنی دار عملکرد غده، وزن تر برگ و خشک برگ شلغم(Brassica rapa L.) گردید(p<%1). اما کاربرد کود  “بر” باعث افزایش معنی دار عملکرد غده، وزن تر برگ، وزن خشک برگ و وزن مخصوص  شلغم نگردید(p>%1). بیشترین اثر افزایشی تاریخ کشت بهاره بر عملکرد غده، وزن تر و خشک برگ شلغم اغلب در سطح، ) D4تاریخ کشت چهارم)، به دست آمده می باشد. همچنین اثر متقابل تیمارهای تاریخ کشت- محلول پاشی کود”بر” بر وزن تر برگ، وزن خشک برگ در گیاه شلغم درسطح برهمکنشی)D4B4تاریخ کشت چهارم + چهار بار محلول پاشی “بر”)، دارای بیشترین اثر افزایشی می باشد. به این ترتیب سطح D4B4، بازخوردی عالی از ترکیب تیمارهای تاریخ کشت بهاره و تعداد کودپاشی “بر” می باشد. جالب این که وزن مخصوص شلغم در این سطح کمترین میانگین را دارد و با سایر صفات  مورد مطالعه در این پژوهش دارای ارتباط ی معکوس می باشد. در اکثر صفات مورد ارزیابی کاربرد تاریخ چهارم کشت(22/03/91 ) به همراه محلول پاشی کود “بر” (بیش از یک بار4،3،2 بار) سبب افزایش عملکرد و اجزای عملکرد شلغم گردید. عملکرد غده شلغم همبستگی مثبت و معنی­داری با وزن خشک برگ (**982/0=r)، و  همچنین  عملکرد غده همبستگی مثبت و معنی­داری با وزن تر برگ (**940/0=r)، داشت. در ضمن همبستگی وزن مخصوص با عملکرد غده، وزن خشک برگ، وزن تر برگ منفی می باشد.(حدود**85/0- =r)

کلمات کلیدی:

 شلغم .Brassica rapa L، تاریخ کاشت، “بر”، عملکرد.

مقدمه:

متوسط افت عملکرد سالانه شلغم به واسطه عدم تاریخ کشت مناسب در جهان حدود 17 درصد بوده که تا بیش از 70 درصد در هر سال می تواند افزایش یابد. ازسال1998،  25  میلیون هکتار از اراضی جهان به کشت ارقام شلغم وخردل اختصاص داشته می باشد. اعتقاد بر این می باشد که زراعت شلغم و خردل در اروپا از اوایل قرون وسطی آغاز گردیده و از اوایل قرن شانزدهم زراعت و تجارت شلغم راپا و شلغم ناپوس در هلند ثبت شده می باشد. در آن وقت از روغن این گیاه بعنوان سوخت چراغ وروان کننده ماشینهای بخار بهره گیری می گردیده می باشد. کشت تجاری شلغم از سال 1942 در قسمت شمالی قاره امریکا یعنی کشور کانادا شروع گردیده وامکان بهره گیری از روغن خوراکی در سال 1948 مورد توجه قرار گرفت و منجر به استخراج روغن خوراکی در سالهای 1956 و 1957 گردیده می باشد. در سال 1968 اولین رقم شلغم با اندازه اسید اروسیک پایین در کانادا تولید شده و هم اکنون کانادا به یک تولید کننده عمده شلغم تبدیل گردیده می باشد. زراعت شلغم در استرالیا از سال 1969 آغاز و رقمهای مورد کشت متعلق به هر دو گونه شلغم .Brassica rapa L و شلغم براسیکا ناپوس می باشد که از ژاپن و کانادا به این کشور وارد گردیده اند. در سالهای 1972 تا 1977 اندازه اسیداروسیک روغن رقمهای شلغم Brassica rapa L و شلغم براسیکا ناپوس به کمتر از 2 0/0 کاهش پیدا نمود.

در سال 1974 رقم Tower بعنوان اولین رقم دو صفر شلغم که هم اندازه اسیداروسیک و هم اندازه گلوکوزینولات آن پایین بود معرفی گردید. در سال 1981 تولید رقمهای شلغم با اندازه گلوزینولات بالا تقریبا متوقف گردید . در دو دهه گذشته در ایران آزمایشهای به نژادی و به زراعی متعدد و متنوعی در بخش تحقیقات دانه های روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بر روی گیاه شلغم صورت گرفته می باشد. جمهوری اسلامی ایران با 17240 هکتار اراضی زیر کشت شلغم حدود 06/0  درصد زمینهای زیر کشت شلغم جهان را در اختیار دارد و با تولید 17010تن سهمی برابر 04/0   درصد از تولید شلغم  جهان را به خود اختصاص داده می باشد. در استان کهگیلویه و بویراحمد آمار دقیقی ازکشت شلغم وجود ندارد و در حال حاضرعمده کشت آن در مناطق سردسیر استان می باشد. در شهرستان یاسوج نیز طریقه افزایشی در تولید شلغم طی چند سال اخیر به وجود آمده می باشد. حدود 7/96 درصد از اراضی ایران در محدوده آب و هوایی خشک و نیمه خشک قرار گرفته که از این مقدار 7/2 درصد جزء مناطق بسیار خشک، 7/64 درصد جزء مناطق خشک و 3/29 درصد جزء مناطق نیمه خشک قرار دارد. پس بهره گیری صحیح از منابع موجود و فاکتورهای مؤثر کشاورزی به اولویت مهم این بخش تبدیل شده می باشد. تا حداکثر بهره‌ وری به دست آید.

تمام عملیات اجرائی در خصوص پرورش گیاهان رسیدن به هدف بهره وری از آن می باشد که بسته به نوع پرورش، خواسته‌های پرورش‌دهنده و همچنین نیاز جامعه متفاوت می باشد. پس هر پرورش دهنده‌ای حداکثر کوشش و کوشش خویش را معطوف می‌دارد تا با بهره گیری از امکانات صنع بشر و مواد طبیعی اعم از پتانسیل‌های منطقه‌ای و بهره‌وری بهینه از پتانسیل ژنتیکی بالقوه گیاه بتواند همه آن ها را در یک راستا همخوان کرده و با بالفعل کردن آن ها حداکثر بهره‌وری کمی و کیفی را داشته باشد. در این بین می‌توان اظهار نمود هدف اصلی و بنیادی کاشت شلغم تولید غده سالم (بدون پوکی) می‌باشد. نظر به اینکه «تاریخ کشت مناسب» و عوامل مؤثر در آن می تواند به یک عامل مثبت تبدیل شده و منجر به تأثیر گذاری معنی داری در تولید کمی و کیفی این محصول در واحد سطح بشود. به همین دلیل بهره گیری از “تاریخ کشت مناسب” و محلول پاشی با عنصر” بر” می تواند تأثیر به سزائی در  افزایش تولید غدد سالم و فاقد پوکی این محصول داشته باشد. در این پژوهش« مطالعه تاثیر تاریخ کاشت و محلول پاشی کود “بر” بر کیفیت و عملکرد تک بوته و عملکرد واحدسطح شلغم[1] درمنطقه یاسوج» در همین راستا انجام گرفت.

فرضیه های پژوهش:

1- کود “بر” با عث جلوگیری از پوکی در غده شلغم شده و باعث محکم شدن و بالا رفتن وزن غده می گردد.

2- تاریخ کشت نامطلوب باعث ورود زود هنگام به مرحله زایشی و پوکی غده شلغم می گردد.

3- اثر متقابل تاریخ کشت شلغم و محلول پاشی کود “بر” بر کیفیت و عملکرد تک بوته و عملکرد واحد سطح شلغم می تواند معنی دار باشد.

هدف :

به گونه کلی هدف از اجرای این پژوهش به گونه خاص مطالعه تأثیر تاریخ کشت و محلول پاشی باعنصر” بر” در افزایش کیفیت و عملکرد تک بوته و عملکرد واحد سطح در گیاه شلغم می‌باشد. اما هدف خاص این آزمایش مطالعه دو فاکتور فوق بر روی عملکرد کمی شلغم با موضوع قرار دادن موردها ذیل می باشد که می تواند اهداف علمی و کاربردی مسئله را پوشش دهد .

  1. تعیین مناسب ترین مراحل کاربرد کود “بر” بر عملکرد شلغم.
  2. مطالعه اثر تاریخ کاشت گیاهی بر روی کیفیت و عملکرد تک بوته و عملکرد واحد سطح در شلغم.
  3. مطالعه اثر کاربرد محلول پاشی کود “بر” در زمان های مختلف و دفعات متفاوت بر عملکرد شلغم.
  4. تعیین مناسب ترین تیمار کودی”بر” و بهترین تاریخ کاشت(اثر متقابل) برای دستیابی به حداکثر عملکرد و جلوگیری از پوکی وافزایش وزن غده شلغم.
  5. امکان بهره مندی از افزایش عملکرد در واحد سطح با بکارگیری امکانات و دانش جدید و یافته های تحقیقاتی جهت کشاورزان منطقه .

1-4- کلیات گیاه شناسی شلغم:

شلغم   Var.rapa) Brassica rapa L.)در کتب طب سنتی با نام « شلجم » که معرب « شلغم » می باشد نامبرده شده می باشد.جینور(135)، شلغم به فرانسوی Navet و انواع علوفه ای آن را Raves و Rabioules گویند و به انگلیسی غده آن را Turnip و برگ های سبز آن   green Turnip نامیده می گردد.

Brassica napus L. Var. nappus

شلغم غده ای جزء تیره Cruciferae جنس Brassica و دارای گونه های مختلفی می باشد . گونه هایی با ریشه مدور و شلغمی شکل و ریشه دراز که  Brassica rapa L. Var.rapa  و Brassica napus Var. napobrassica   و سرانجام گونه های علوفه ای، ترب، تربچه و خردل سفید و غیره جزء این جنس می باشند که برای بهره گیری از اندام های رویشی کشت  می گردند.

 Brassica napus L. var.napus   یا کلزا  و var.silvstris Brassica rapa یا شلغم روغنی جزء گیاهان روغنی می باشند (Geisler Gerhard 1980 ) .  بعضی از گیاه شناسان شلغم را به نام علمی     L. Var. Rapa Brasssica rapa و نوعی از آن به نام Chou navet یا کلم سوئدی (Rutabagas ) را Brassica rapa یا B. napo brassica نامگذاری کرده اند و اصولأ در نامگذاری جنس Brassica اتفاق نظر بین تمام گیاه شناسان وجود ندارد(اصلانی،1383).

شلغم[2] گیاهی می باشد دو ساله با برگ های کشیده و بیضی شکل و کمی خشن ناصاف پوشیده از تک وتوک کرک پراکنده یا بدون کرک ، با بریدگی های زیاد به رنگ سبز و سفید.محل اصلی و اولیه این گیاه مشخص نیست. گل های این گیاه به صورت خوشه ای و روی شاخه های متعدد که برروی ساقه قرار دارند به وجودمی آیند. رنگ گل ها زرد و به شکل صلیب می باشد. غلاف حامل دانه های آن پهن و طویل و هریک دارای ۱۵ تا ۲۰ دانه می باشد. ریشه آن متورم و به دو شکل گرد و پهن ویا دراز به رنگ سفید با لکه ای بنفش و یا کاملا سفید می باشد. میوه آن غلافی باریک دراز که در آن چند دانه سیاه قرار دارد. تکثیر شلغم ا زطریق کاشت تخم آن انجام می شود. واریته های زودرس در ایران از اویل بهار تا اواسط بهار کاشته می شوند و پس از ۵۰ -۴۰ روز قبل از این که گرمای شدید تابستان برسد برداشت می گردد. ، زیرا شلغم در هوای گرم خوب رشد نمی کند و برعکس در هوای سرد خوب رشد می کند و ارقام دیر رس در اواخر تابستان کاشته می گردد  که برداشت ریشه در پاییز انجام می شود و معمولا پس از دو ماه ریشه آن آماده برداشت خواهد بود. قسمت برجسته و گوشتی این گیاه به صورت پخته مورد محلول پاشی قرار می گیرد .(Bowman et al.,2000) طعم آن گاهی ملایم و شیرین و گاهی تند می باشد. این گیاه انواع مختلفی دارد که بعضی از آن ها برای محلول پاشی و خوراک حیوانات اهلی و بعضی دیگر برای محلول پاشی در غذاهای بشر بهره گیری می گردد. انواعی که برای محلول پاشی خوراک بشر هستند عبارتند از: شلغم سفید بلند، شلغم سفید بشقابی، شلغم سفید کُرَوی، شلغم زرد، شلغم قرمز میلون، شلغم خاکستری یا سیاه، آب و هوا و خاک این گیاه در مناطق مرطوب و معتدل به خوبی اقدام می آید و احتیاج به آب فراوان دارد. بهترین خاک برای کشت این گیاه زمین هایی هستند که شنی رُسی باشند. این گیاه را با در نظر داشتن درجه حرارت محیط از اول فروردین ماه تا اول تیرماه می کارند تا محصول پیش رس به دست آورند. اما برای کشت عادی مناسب ترین زمان کشت شلغم، پائیز و اوایل شهریور ماه می باشد، که محصول بهتری عاید می گردد. در کشت عادی بایستی مراقبت گردد که بذر انواع پیش رس را در ماههای شهریور و مهرماه و بذر انواع دیر رس را از مردادماه تا شهریورماه بکارند. کاشت این گیاه به صورت دستپاش ( کرتی ) یا ردیفکاری ( خطی ) انجام می شود. واضح می باشد در صورتی که از روش ردیفکاری بهره گیری گردد، از نظر زیبائی سطح کشت و آبیاری و سایرعملیات زراعی مزیت دارد.چگونگی کاشت به این طریق می باشد که بذر را به یکی از دو روش فوق در زمین اصلی می پاشند، سپس با دندانه بذر را زیر خاک نموده آنگاه آبیاری می کنند. وجین کردن و تُنُک کردن و تعداد دفعات آبیاری اثر مستقیم در رشد گیاه خواهد داشت. زمانی که بوته ها چند برگه شدند، بوته های اضافی را از زمین خارج می سازند، به طوری که فاصله بین دو بوته از یکدیگر ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر و فاصله خطوط در ردیفکاری ۲۰ سانتیمتر باشد(.(Bowman et al.,2000 در تابستان و روزهای گرم آب بیشتری به زمین می دهند تا محصول آبدار و خوش طعم گردد. برای بذرگیری ازبوته های شلغم، در پائیز که برداشت انجام می گردد، از میان شلغم ها، سالمترین و بهترین آن ها را از نظر اندازه و ترکیب نگهداری و در محلی سرپوشیده زیر خاک یا ماسه خشک نگهداری می کنند. به ترتیبی که آن ها یخ نزنند و برای جلوگیری از یخ زدن روی خاک را با کاه و یا برگ های خشک و یا پوشال می پوشانند. در اوایل فروردین ماه آن ها را خارج ساخته و در زمینی که قبلا آماده کرده اند و دارای خاک خوب و قوی باشد به فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر از یکدیگر می کارند. برای آن که بخواهند بذر انواع مختلف این گیاه را تهیه کنند بایستی هرنوع آن را به فاصله زیاد و جدا از نوع دیگر بکارند. به این مقصود بایستی مزرعه مناسبی داشت تا از تداخل انواع مختلف پرهیز گردد و از دورگه شدن بذر شلغم ها جلوگیری گردد. اما اگر مقصود فقط بذرگیری از یک نوع باشد نیازی به این احتیاط ها نیست. پس از آن که بوته های شلغم به گل رفت نوک خوشه های گل را قطع می کنند، تا غلاف های پائینی بهتر تغذیه نموده و تقویت شوند. زمانی که غلاف ها زرد شدند آن ها را با شاخه از بوته قطع نموده و در سایه خشک می کنند. سپس به گونه ملایم آن ها را تکان می دهند ( به زمین می کوبند ) تا بذرها از داخل غلاف خارج شوند. آنگاه بذرها را جمع آوری کرده در ظرف مناسبی نگهداری می کنند(.(Bowman et al.,2000

 1-4-1- انواع ارقام شلغم:

 شلغم از لحاظ شرایط اقلیمی ونموی به دو گروه اصلی وچندین زیر گروه فرعی تقسیم شده می باشد که عبارتنداز:

1-4-1-1- انواع معتدله:

 ارقام معتدله شلغم که برای نشو ونموی خود به آب وهوای ملایم نیازمند می باشد نموی آن سریع و زود رس ودارای کیفیت عالی(مزه شیرین واشتها آور) بوده می باشد و برای تولیدبه هوای معتدله لازم است.انواع مهم شلغم معتدله شامل:

الف.پرپل تاب[3]

ب.وایت گلاوب[4]

ج.گولدن بال[5]

د.جاپانیس وایت[6]

ه.پوتاشیم

و.فاسورس

ی. نایتروجن

1-4-1-2- انواع گرمسیری: ارقام گرمسیری شلغم که برای نمو خود به آب وهوای گرم نیاز دارند. از نگاه قدرت حاصل دهی زیاد اما حاصل داده شده دارای کیفیت ضعیف، نموی آن بطی، دیرس، مزه آن تند بوده و در مناطق معتدله نیز نمو می کند.

انواع مهم شلغم گرمسیری شامل:

الف. پوساکانچین

ب. پوساسوتی

ج. پوساسوارنیما: پوساسوارنیما یک نوع شلغم جدید می باشد که از لقاح نوع شلغم گلدن بال و نوع عمومی آن جاپانیس وایت به وجود آمده می باشد که بعد از 45-60 روز آماده رشد ونمو می باشد که به شکل طویل و مدور بوده ودر مقابل امراض و آفات مقاومت دارد.

با اتکا به مطالعه های انجام گرفته توسط فرندسن[7]و اولسن[8] ثابت گردیده که شلغم یک هیبرید آمفی دیپلویید طبیعی بوده و حاصل تلاقی شلغم روغنی و کلم می باشد. پنج گونه از جنس براسیکا که در سطح جهان به عنوان دانه روغنی کشت می شوند عبارتند از :

  • گونه شلغم (Brassica rapa)ژنوم AC،19=n:

این گونه کلزای معمولی می باشد که عموما در اروپا و کانادا کشت می گردد و در کانادا به کلزای(شلغم روغنی) آرژا نتینی معروف می باشد زیرا برای اولین بار از آنجا به کانادا وارد شده می باشد. دارای ارقام بهاره و پائیزه با عدد کروموزومی ۳۸ بوده و مهمترین گونه جنس براسیکا، به شمار می رود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد : بررسی اثرمحلول پاشی نانواکسید آهن و روی بر عملکرد و درصد پروتئین ماش