تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

فصل اول ( مقدمه )

سرچشمه ی کلیله و دمنه                                    6

نگاهی به ابواب کلیله و دمنه                                  12

منابع اصلی کلیله و دمنه                                      14

پنجاکیانه                                           14

مهابهارتا                                                15

منابع دیگر کتاب کلیله و دمنه                                 16

کلیله و دمنه کتاب سیاست                                  17

فصل دوم ( جامعه شناسی سیاسی کلیله و دمنه)

جامعه شناسی سیاسی چیست                                   24

بافت سیاسی جامعه در کتاب کلیله و دمنه                            25

فصل سوم (مطالعه تأثیر پادشاه در کتاب کلیله و دمنه)

پادشاه                                              31

اختصار ی باب «شیر و گاو»                                   34

مطالعه شخصیت پادشاه در باب شیر و گاو                              35

اختصار ی باب « بازجست کار دمنه»                            37

مطالعه شخصیت شاه در باب « بازجست کار دمنه »                       38

اختصار باب « شیر و شغال»                                       38

مطالعه شخصیت شاه در باب « شیر و شغال»                             39

اختصار ی باب «پادشاه و برهمنان»                                40

مطالعه شخصیت شاه در باب «پادشاه و برهمنان»                        42

اختصار ی باب « زرگر و سیاح»                                43

مطالعه تأثیر شاه در باب « زرگر و سیاح»                              44

اختصار ی باب «شاه زاده و یاران او»                             45

مطالعه تأثیر شاه در باب «شاه زاده و یاران او»                       46

پادشاه موفق                                         49

خطرات معاشرت با پادشاهان                                 54

چگونگی بر گزیدن خدمتکار                                  56

فصل چهارم ( مطالعه تأثیر وزیر در کتاب کلیله و دمنه)

وزیر                                            64

تأثیر وزیر در داستان «شیر وگاو»                                66

اختصار ی باب « بوم و غراب»                                 67

مطالعه تأثیر وزیر در باب « بوم و غراب»                              70

مطالعه تأثیر وزیر در باب «شیر و شغال»                           72

مطالعه تأثیر وزیر در باب « پادشاه و برهمنان»                        73

مطالعه تأثیر وزیر در باب «زرگر و سیاح»                              75

ویژگی های وزیران کار آمد                                 76

خصوصیات وزیر بد                                     82

فصل پنجم ( مطالعه مقوله ی جنگ و صلح در کلیله و دمنه)

دشمن در کلیله ودمنه                                      86

اختصار ی باب ( کبوتر  مطوقه)                               88

مطالعه باب «کبوتر مطوقه» از لحاظ چگونگی ی پرداخت به موضوع دشمن و صلح          89

مطالعه دشمنی و صلح در باب « بوف و زاغ»                            91

اختصار ی باب «گربه و موش»                                  94

مطالعه مقوله ی دشمن و صلح در باب «پادشاه و فنزه»                  95

دشمن و انواع آن                                          97

فصل ششم ( آیات و احادیث در کلیله و دمنه )

فصل هفتم (نتیجه گیری و مقایسه )

منابع

چکیده

کلیله و دمنه یکی از کتاب های معروف جهان می باشد که از جهات مختلف مهم می باشد. این کتاب مانند رودخانه ی عظیمی می باشد که سرزمین های مختلفی را در نوردیده، و متناسب با هر فرهنگ، آداب و … هر قوم، رنگ و بوی جدیدی به خود گرفته و از طرفی دیگر بعضی از خصوصیات خود را مانند رسوب بر جای گذاشته می باشد. در این رساله به مسأله ی سیاست که علت پیدایش قسمت عمده ی این کتاب بوده پرداخته شده می باشد، در پنجه تنتره (پنچاکیانه) سیاست، به ویژه سیاست عملی در رأس مسائل مطرح شده در این کتاب می باشد. اما در تحریرهای دیگر به ویژه ترجمه ی عربی (ترجمه ی برزویه در دست نیست) سیاست کم رنگ شده می باشد، اما در تحریر نصرالله منشی که موضوع رساله می باشد، سیاست و پرداختن به مسائل آن دوباره اوج می گیرد. نصرالله گاه و بی گاه به مسائل سیاسی گریز می زند و در اکثر مواقع حکایات را سیاسی جلوه      می دهد. در ابواب عمده ی این کتاب، هر چند اسامی قهرمانان حکایت بنا به دلایلی از حیوانات انتخاب شده می باشد، اما گویی پادشاهان و وزیرانی هستند که چنین اسامی را بر خود نهاده اند. زیرا تمام رفتار و گفتارشان شبیه بشر هایی می باشد که به این مشاغل مشغولند. نصرالله به علاوه مطلب کتاب را به آیات و احادیث و ابیاتی آراسته که بعضاً جنبه ی سیاسی دارند. این مطالب غیر از در ترجمه نصرالله منشی در دیگر ترجمه ها تقریباً وجود ندارد. اما در پنجه تنتره (پنچاکیانه) کلمات قصاری شبیه به بیت (اشلوک) هست که از این جهت ترجمه ی نصرالله به آن شباهت بیشتری دارد. هر چند هیچ قرینه ای در دست نیست که نصرالله هنگام     ترجمه ی کلیله این کتاب را دیده باشد.

در این رساله کوشش شده می باشد مسائل سیاسی که مربوط به پادشاهان … در ابواب کلیله و دمنه ترجمه منشی وجود داشته استخراج و دسته بندی گردد سپس به ترجمه های دیگر این کتاب پنجه تنتره (پنچاکیانه) متن عربی ابن مقفع و داستانهای بیدپای مراجعه شده می باشد، تا ثابت گردد که نصرالله در پرداختن به این مسائل تحت تأثیر متن عربی بوده می باشد یا اینکه این مسائل، تراوش ذهن او و متأثر از اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان اوست.

مقدمه دانلود متن کامل در سایت sabzfile.com

سر چشمه ی کلیله و دمنه  

کلیله و دمنه کتابی می باشد که از زمانهای گذشته چه از لحاظ مسائل ادبی و چه از لحاظ مسائل اجتماعی و فکری در بین ملل مختلف مورد توجه بوده می باشد. دکتر سیروس شمیسا درمورد ی «کلیله و دمنه» می نویسد: «کلیله و دمنه در طی تاریخ به سه جهت همواره مورد توجه بوده می باشد: یکی از لحاظ فکری که آن را کتاب کیاست وسیاست می دانستند و از این رو مخصوصاً مورد توجه دولتمردان و اصحاب سیاست بوده می باشد. دو دیگر به لحاظ تاریخ نثر فنی چنان که اکثر نویسندگان این سبک به آن نظر داشته اند و از آن نام برده اند و حتی کسانی زیرا وصّاف الحضره در صدد معارضه با آن برآمده اند و سه دیگر به لحاظ تلخیص و تبیین و باز نویسی چنان که قانعی شاعر آن را در قرن هفتم منظوم نمود. و در قرن دهم شیخ ابوالفضل دکنی باز نویسی دیگری از آن نمود و آن را عیار دانش نام نهاد. » ( شمیسا، 1387: 85 ) در مورد تاریخ ترجمه ی این کتاب از عربی به فارسی توسط نصر الله منشی و دیگر ترجمه هایی که از این کتاب صورت گرفته بهتر می باشد به معرفی اجمالی این کتاب توسط کریم کشاورز رجوع کنیم: «کتاب کلیله و دمنه (کرتکا – دمنکا ) در اصل به زبان سانسکریت بوده و در دوران پادشاهی خسرو انوشیروان ابن مقفع (روزبه پسر دادویه ملقب به ابن مقفع) معروف از زبان پهلوی به عربی ترجمه گردید. رودکی شاعر نامی عصر سامانی آن را به نظم درآورد. اما تنها چند بیتی از اثر نفیس وی در دست می باشد. کلیله و دمنه معروف به بهرام شاهی در حدود سال 538 هجری توسط ابوالمعالی نصر الله بن محمدبن عبدالحمید از متن عربی یاد شده به فارسی برگردانده شده می باشد. در عصر سلطنت سلطان حسین میرزا بایقرا ملاحسین واعظ کاشفی خواست کلیله و دمنه را به گمان خود نیکوتر کند و زشتش نمود و آن را انوار سهیلی نامید.» ( کشاورز، 1345: 578) ) اما اصل و ریشه این کتاب را بایستی در هندوستان جستجو نمود. تقریباً تمام محققان به هندی بودن آن تصریح کرده اند. محمد جعفرمحجوب هم در فصل اول کتاب خویش گزارش مبسوطی از اصل و ریشه کتاب کلیله و دمنه ارائه داده و این گونه می نویسد: «کتابی که امروز به نام های گوناگون کلیله و دمنه، انوار سهیلی، عیار دانش، همایون نامه و افسانه های بیدپای در ادب جهان معروف می باشد، ایرانیان از هندوستان آورده، خود بابی چند به آن افزوده و به این شکل تنظیم و تبویب کرده اند.» ( محجوب، 1336: 9)

فرانسوا دوبلوا نیز در پیشگفتار کتاب خویش کلیله و دمنه را مانند منابع معتبر تاریخ روابط تمدن ها   می نامد. (دوبلوار،1382: 5)  اما حکایت چگونگی راه یابی این کتاب ازهندوستان، به ایران و سپس به جهان اسلام را به گونه های مختلفی نقل کرده اند. طریق اول همان می باشد که خود نصر الله منشی در مقدمه کتاب خویش اظهار می کند.

انوشیروان پادشاه ایران شنید که در هندوستان کتابی به نام کلیله و دمنه موجود می باشد. پس شاه مشتاق دست یابی به این کتاب گردید. و برزویه، مامور آوردن کتاب از هندوستان گردید. برزویه وقتی به هندوستان رسید، هیچ کس را از ماموریت خویش آگاه نساخت، و در محفل درس بزرگان هند حاضر گردید. در این بین با یکی طرح دوستی ریخت و هنگامی که به دوستی و شفقت او واثق گردید، راز خویش را با او در میان  گذارد. دوست هندی برزویه کتابها را برای او فراهم  آورد. و او با دقت فراوان مشغول نوشتن  گشت و در این حین انوشیروان را نیز از ماجرا واقف گردانید. هنگامی که پادشاه این خبر را دریافت نمود دستور بازگشت سریع برزویه را  داد و «بروزیه طبیب بر سبیل تعجیل بازگشت و بحضرت پیوست. »( منشی، 1381: 35 )   برزویه کتاب را در بین علما و اشراف ملک عرضه داشت و همگان متعجب گشتند. پادشاه خزانه را بر او گشود تا هر آن چه از جواهر می خواهد بردارد اما او به یک جامه بسنده نمود. اما در عوض از پادشاه درخواست نمود تا وزیر دانشمند او یعنی بزرگمهر (بزرجمهر) بابی را به نام او در آغاز کتاب بیاورد تا نام نیک او برای همیشه باقی ماند. ( منشی،  همان: 29 )  تحریر دیگری هم از آغاز سفر برزویه به هندوستان و آوردن کتاب کلیله و دمنه هست «برزوی رئیس پزشکان ایران، در یکی از کتابهای خود می خواند که در کوهستان های هند گیاهان شگفت انگیزی هست که زیرا با نسبتی معین به هم آمیخته شوند، می توانند مرده را زنده گردانند. برزوی نامه ای به شاه خسروی انوشگ روان می نویسد و از او اجازه می خواهد به هند رود و به جستجوی آن گیاهان بپردازد. شاه می پذیرد، و هدایا و نامه هایی را که در آنها از شاهان متعدد هند می خواهد که برزوی را در اجرای  ماموریتش یاری کنند، به او می دهد. برزوی وارد هندوستان می گردد وبا استقبال و یاری امرای محلی روبرو می گردد. او سراسر هند را می گردد و همه رستنی های کمیاب را گرد می کند و می آزماید، اما زیرا مرده را زنده نمی تواندکرد، ناامید می گردد وی سرانجام با دانایان هند رایزنی می کند. ایشان  می گویند در کتاب های خود درمورد ی رستنی های شگفت انگیز که مرده را زنده می کند خوانده اند؛ اما پس از پژوهش طو لانی، تبیین درست آن را دریافته اند. یعنی که داستان این رستنی ها، داستانی تمثیلی می باشد: کوهها، مردان خردمند اند؛ رستنیها کتابهای ایشان؛ و مرگ، نادانی می باشد. به یاری کتابهای دانشی، مرده ( نادان ) می تواند به زندگی ( دانایی و آگاهی ) باز گردد. برزوی از دریافت این نکته شادمانیها می کند و بر آن می گردد تا کتابهای دانشی هند را گرد آورد و به فارسی ترجمه کند. او سر انجام به ایران باز می گردد . شاه نیز بسیار خشنود می باشد. بزرگمهر را دستور می دهد تا کتابهایی را که برزوی ترجمه کرده در خزانه ی پادشاهی نگاه دارد. یکی از این کتابها کلیله و دمنه می باشد که فصل اول آن به زندگی برزوی اختصاص می یابد. » ( دوبلوا  فرانسوا ، 1382: 100 )

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رشته فرهنگ و زبان های باستانی: بازتاب اسطورۀ قهرمانی در داستان گرشاسب بر پایۀ اوستا و متون پهلوی

اما کتاب « شاهنامه » این روایت را با عنوان « اندر آوردن برزوی کلیله و منه را از هندستان» چنین نقل

می کند:

به پیری رسیده سخن جوی بود      پزشکی سراینده برزوی بود

به هر بهره ای در جهان شهره ای      ز هر دانشی داشتی بهره ای

بیامد بر نامور شهریار          چنان بد که روزی به هنگام بار

پژوهنده ی دانش و یاد گیر       چنین گفت کای شاه دانش پذیر

همی بنگریدم به روشن روان       من امروز در دفتر هندوان

گیاهی می باشد رخشنده چو رومی پرند  نوشته چنین بد که در کوه هند

نیامیزد و دانش آرد به جای      که آن را چو گرد آورد رهنمای

سخنگو گردد هم اند زمان             چو بر مرده بپراکنی بی گمان

بپیمایم این راه دشوار خوار     کنون من به دستوری شهریار

مگر کاین شگفتی به جای آورم     بسی دانش رهنمای آورم

(شاهنامه، 1385: 590)

انوشیروان پذیرفت و برزوی برای یافتن گیاه راهی هندوستان گردید. اما کوشش او برای یافتن گیاه بی نتیجه ماند. برزوی از دانایان هند پرسید،که آیا دانایی از شما بالاتر هم در هند هست. دانایان درمورد پیری کهن سال سخن گفتند.

که دانید که داناتر از خویشن            کجا سربرفرازد از انجمن

به پاسخ شدند انجمن هم سخن          که دانند ای هست ایدر کهن

به سال و خرد او زما بهتر می باشد           به  دانش زهرمهتری بهتر می باشد

(فردوسی، همان: 591)

برزوی پیر کهن سال را پیدا نمود و از او درمورد گیاه شفا بخش پرسد و پیر دانا این راز را بر برزوی  گشود.

گیاه زیرا سخندان و دانش چو کوه که باشـد همه سـاله دور از گــروه

تن مرده چـون مـرد بی دانـش می باشد     که نادان به هر جای بی دانش می باشد

بـه دانش بـود بـی گـمان زنـده مـرد خنـک رنـج بــردار پـایـنده مـــرد

یکـی دفتری هســت در گنــج شـاه     که خــواند کلیـله و را نیـک خواه

چـــو مـــردم زنـادانـی آمـد ســتوه         گیاچون کلیله می باشد ودانش چوکوه

کـه باشـد به دانـش نمـاینـــــده راه   بیـا بـی چـو جـویی تـودرگنج شاه

( همان،591 )

برزوی به نزد شاه رفت و از او کتاب کلیله و دمنه را درخواست نمود. آغاز شاه ممانعت نمود اما بعد به علت ارادتی که به شاه ایران داشت کتاب کلیله را در اختیار برزوی گذارد، اما به یک شرط و آن اینکه از  کتاب رونوشتی بر ندارد. برزویه طبیب کتاب را با اشتیاق خواند و داستان های آن را به خاطر سپارد و مخفیانه هر آن چیز که را که از بر داشت می نگارد.

سرانجام نیز با ارمغانی به نام کلیله و دمنه به ایران باز گشت. وقتی که کتاب را بر شاه عرضه کردانوشیروان گفت.

بدو گفت شاه ای پسندیده مرد کلیله روان مرا زنده نمود

و در خزانه را بر روی او گشود اما برزویه به جامه ای بسنده نمود، اما در عوض از شاه درخواست نمود که  فصلی به نام او به کتاب اضافه گردد تا نام او برای همیشه جاودانه بماند.

یکی آرزو خواهم از شهریار      که ماند زمن در جهان یادگار

که بنویسد این نام بوزرجمهر        گشاید بر این رنج برزوی مهر

در پایان فردوسی به ترجمه عربی و همچنین ترجمه ی منظوم رودکی هم تصریح  کرده می باشد.منبع دیگری که به  چگونگی راه یابی کتاب « کلیله و دمنه » به ایران و فرهنگ فارسی پرداخته، کتاب « مثنوی معنوی » اثر جلال الدین بلخی می باشد. با این تفاوت که مثنوی آن گیاه یا درخت حیات زا را علم می داند، البته علمی حقیقی که سرچشمه ی رسیدن بشر به واحد یکتا می باشد. و از کتابی به نام «کلیله و دمنه» سخنی به میان نمی آید.

گفت دانایی برای دوستان             که درختی هست در هندوستان

هرکسی ازمیوه اوخوردوبرد      نه گردد او پیر نه هیچگاه بمرد

پادشاهی این شنید از صادقی      بر درخت و میوه اش گردید عاشقی

قاصدی دانا ز دیوان ادب             سوی هندوستان روان نمود از طلب

سالها می گشت آن قاصد از او     گرد هندوستان برای جست و جو

شهر شهر از بهر این مطلوب گشت       نه جزیره ماند و نه کوه ونه دشت

هر که را پرسید کردش ریشخند     کاین که جوید غیر از مگر مجنون بند

( دفتر دوم مثنوی، بیت 3641 تا 3647 )

تا بالاخره این شخص پس از پرس و جوهای بسیار نا امید می گردد، و قصد بازگشت می کند البته قبل از بازگشت به وطن خویش ماجرا را نزذ شیخی عالم بازگو می کند و او راز این ماجرا را  برای او این گونه تبیین می دهد:

رفت پیش شیخ با چشم پر آب       اشک می بارید مانند سحاب

گفت شیخا وقت رحم و رقت می باشد     نا امیدم وقت لطف این ساعت می باشد

گفت واگو گر چه نومیدیستت       چیست مطلوب تو رو با چیستت

گفت شاهنشاه کردت اختیار        از برای جستن یک شاخسار

که درختی هست نادر در جهات      میوه ی او مایه ی آب حیات جستجو در سایت :   

سالها جستم ندیدم یک نشان       غیر از که طنز و تسخر این سرخوشان

شیخ خندید و بگفتش ای سلیم      این درخت علم باشد در علیم

بس بلند و بس شگرف و بس بسیط    آب حیوانی ز دریا ی محیط

تو به صورت رفته ای ای بی خبر       زآن ز شاخ معنیی بی بار و بر

گه درختش نام گردید گه آفتاب       گاه بحرش نام گشت و گه سحاب

آن یکی کش صد هزار آثار خاست    کمترین آثار او عمر بقاست

( مثنوی دفتر دوم ابیات 3662 تا 3672 )