دکتر حسین جدید

استاد مشاور:

دکتر محّمد فرهمند

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده: دانلود متن کامل در سایت sabzfile.com

در پایان نامه ی حاضر در چهار فصل کوشش گردیده تا با سیر هدفمند به اظهار مطالبی در قالب چهارچوب امروزی آیین حکومت و مملکت داری برگرفته از آثار سعدی بپردازیم:

فصل اوّل شامل کلیّات

در فصل دوم کوشش شده با تبیین حکومت و ضرورت وجود حکومت و حاکمیّت در جامعه به تبیین ارکان حکومت و چگونگی شکل گیری و سلسله مراتب و ارتباط قوا با هم بپردازیم.

همچنین به شناخت اجمالی و اثرات محیطی بر آثار سعدی در قالب وضعّیت عمومی ایران در قرن های هفتم و هشتم پرداخته ایم.

در فصل سوم کوشش نموده ایم در قالب پنج بخش آیین حکومت و مملکت داری موجود در آثار سعدی را تبیین دهیم.

بخش اوّل: آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی خصوصیّات عمومی و کلّی حاکم و پادشاه در نظر بوده می باشد .

بخش دوم از فصل سه آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی در حوزه ی سیاسی امنیتی مدنظر بوده می باشد.

در بخش سوم از فصل سه آیین حکومت و مملکت داری در آثار سعدی در حوزه ی برنامه ریزی و اقتصادی مورد تبیین قرار گرفته می باشد.

دربخش چهارم از فصل سه: آیین حکومت و مملکت داری درآثارسعدی در حوزه ی عمرانی و آبادانی مورد نظر بوده و ضرورت آبادسازی کشور و احداث پل، وراه و حمام و مسجد و … تبیین داده شده می باشد.

در بخش پنجم ونهایی نیز آیین حکومت ومملکت داری در آثار سعدی در حوزه مدیریت منابع انسانی مورد بحث قرار گرفته می باشد .

فصل چهارم نیز نتیجه گیری از بحث و منابع مورد بهره گیری در نگارش پایان نامه درج گردیده می باشد.

فصل اول: کلیات

مقدمه:

از قرن دوم هجری بخشی از اندیشه ی سیاسی در زمینه حکمت عملی متأثّر از متون ایرانیان پیش از اسلام در زمینه آداب ملوک و آیین کشورداری شکل گرفت و کتاب هایی با عنوان سیرالملوک یا سیاست نامه در تداوم اندرزنامه های دوره ساسانی تالیف گردید. حکمت عملی مطرح در سیاست نامه ها، مجموعه ای از میراث علمی و الگوهای عملی و تجارب تاریخی گذشتگان می باشد که سیاست نامه نویسان ـ که اغلب از کارگزاران دیوانی و درباری بودند ـ اصلاح عملکرد پادشاهان و در نهایت اصلاح و بهبود اوضاع سیاسی و اجتماعی جامعه بود.

مملکت داری و آیین شهریاری برای رسیدن به جامعه ای آرمانی و انسانی از دیربار در سرزمین کهن ما رونق و روایی ویژه داشته می باشد. ضرورت برقراری امنیت و آسایش و عدالت اجتماعی همراه با مدیریت و سیاست مملکت داری در چنین سرزمینی که از دیرباز بر اساس حکومت سلطنتی استوار نبوده می باشد . وجود حکومتی نیرومند را بر اساس دو محور داد و خرد بایسته و شایسته گردانیده می باشد. یکی از منابعی که برای آشنایی بیشتر و شناخت روشن تر تاریخ و فرهنگ درخشان و دیرینه سال ایران و هم دریافت نکته های تازه و ماندگار آداب و رسوم هنر و آیین مملکت داری ایرانیان می توان معرّفی نمود ، آثار ادبی وزین می باشد . آثار ادبی که با گذشت اعصار نه تنها غبار قدمت در رخسارشان ننشسته بلکه هر روز بیشتر از دیروز خودنمایی می کنند و به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از داشته های فرهنگ غنی ایرانی به چشم می آیند. چه بسا که بسیاری از آیین های شکوهمند و برجسته شهریاران خوب و بد و دستورالعمل شاهان و داد و بیداد در لابه لای این اسناد منثور و منظوم نهفته می باشد. در این اسناد مبانی حکومت به گونه ای ظریف و دقیق در برابر چشم بینا و گوش شنوا قرار می گیرد، تا درسی باشد بر آنانی که می خواهند بر مردم حکم رانند.

در پایان نامه حاضر کوشش گردیده آثار استاد سخن سعدی شیرازی در حدّ توان مورد مطالعه قرار گیرد البتّه از لحاظ آیین مملکت داری و حکومت گزاف نگفته ایم اگر علّت انتخاب آن را مقبولیّت مطالب سعدی در بین عوامّ و خواصّ بگوییم. اگر پیرمرد شبان بی سواد در دامنه کوه گوسفند چرانی می کند به زبان سعدی سخن می گوید و به این بیت تمثّل می جوید:         

«گوسفند از برای چوپان نیست                      بلکه چوپان برای خدمت اوست»

و یاکفش دوز عوام بازاری زیرا سخن از کفش تنگ به میان می آید می گوید:

«تهی پای رفتن به از کفش تنگ»                           (دبیر سیاقی،1380، ص 355)

دردمند هجران کشیده ای که می خواهد دردهای درونی خویش را با بیانی رسا به زبان آورد غیر از این چه می گوید:

شب فراق که داند که تا سحر چند می باشد؟                      مگر کسی که به زندان عشق دربند می باشد

(خطیب رهبر ، 1370 ،غزل60،ص92)

دانشمند بلند نظری که سالیان دراز عمر خود را به تجربه و آزمون صرف کرده می باشد، پخته تر و رسیده تر از این عبارت چه می گوید: «هر که با به آن نشیند نیکی نبیند»، «هر چه زود برآید دیر نپاید» و …

عارف پخته ای که سراسر جهان را اعضای یک پیکر می داند جوهر فکر خود را در گفتار شیخ می یابد:

«بنی آدم اعضای یکدیگرند                                              که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار                                                 دگر عضوها را نماند قرار»

(خطیب رهبر، 1373،ص79)

و بالاخره

مرد سیاست پیشه ی کارآزموده برای اخلاق و مملکت داری گفتار استاد را باز می خواند:

«مزن تا توانی بر ابرو گره                                                       که دشمن اگر چه زبون دوست به

اگر پیل زوری و گر شیر جنگ                               به نزدیک من صلح بهتر که جنگ

چو دست از همه حیلتی بر گسست                                               حلال می باشد بردن به شمشیر دست

نخواهی که ضایع گردد روزگار                                         به ناآزموده مفرمای کار

سواری که بنمود در جنگ پشت                               نه خود را که نام آوران را بکشت

دو کس پرور ای شاه کشور گشای                                                یکی اهل رزم و دوم اهل رای»

(دبیرسیاقی،1380،ص212)

«باری از کوچکترین کودک دبستان که تازه لب باز می کند تا بزرگترین پیر سالخورده که در عالم عشق حق و فناء به سر می برد، همگی زیر نفوذ ادبی و در سایه ی افکار آن گوینده بزرگوارند».

(همایی، جلال الدین، 1369، صص 366-366)

آری سعدی یک نفر بود امّا به چند زبان سخن رانده و سحر کلامش در جان ها اثر نموده و یادگار و ماندگار مانده می باشد در پایان نامه ی حاضر کوشش شده در حدّ توان گوشه ای از هستی لایتناهی و قطره ای از اقیانوس معرفت شیخ تبیین داده گردد . «تا چه قبول و افتد و چه در نظر آید.»

1-1- اظهار مسأله

حکومت و کشورداری و آیین شهریاری برای رسیدن به جامعه ای ایده آل و آرمانی و انسانی از دیرباز در سرزمین کهن ما رونق ویژه ای داشته می باشد. شیخ اجل سعدی شیرازی به عنوان شاعری توانمند و نویسنده ای زبر دست که قسمت اعظم از زندگی حدوداً یک سده خویش را در سفربوده وهمچنین از روزگار تولددر خانواده ای که نشست وبرخاست با دربار داشته ، باسواد بودندوبه قول خود سعدیهمه قبیله ی من عالمان دین بودندونظر به اینکه عموم نوشته های سعدی ( علیهِالرَحمـه) نکات حکمت آمیز در قالب داستان وپند واندرز بوده وقسمتهای قابل توجّهی از آثار خویش را نیز به آیین حکومت ومملکت داری اختصاص داده می باشد . مانند در باب اول گلستان ،در سیرت پادشاهان به صورت کامل در این باب سخن رانده برای مثال:

«انوشیروان عادل گفت: از روستائیان نمک به قیمت بستان تا رسمی نشود ودهخراب نگردد و گفت: بنیاد ظلم در جهان اوّل اندکی بوده می باشد هر که بر او مزیدی کرده تا بدین غایت رسیده

«اگر ز باغ رعیّت ملک خورد سیبی                                   برآورند غلامان او درخت از بیخ

به پنج بیضه که سلطان ستم روا دارد                         زنند لشکریانش هزار مرغ به سیخ»

(خطیب،1373 ،ص105)

همچنین در باب اول بوستان تصریح دارد به فضیلت خردمندی و بخشایندگی امرا که هر پادشاهی بایستی این خصایص را داشته باشد. دو صفت بخردی و بخشایش بایستی در وجود پادشاه مستحکم و استوار باشد تا بتوان در اقلیم وی زندگی نمود.

«طبیعت گردد مرد را بخردی                                            به امید نیکی و بیم بدی

گر این هر دو در پادشه یافتی                                  در اقلیم و ملکش بنه یافتی
جستجو در سایت :   


که بخشایش آرد بر امیدوار                                              به امید بخشایش کردگار ».

(خزائلی،1381،ص68)

کوشش گردیده با مطالعه وجمعبندی موردها مربوط ببنیم چه آیینهایی حکومتی درآثار سعدی اظهار گردیده وچه مقدار مدنظرقرار گرفته می باشد.

2-1- پرسش اصلی پژوهش

نظریه های شیخ اجلّ سعدی شیرازی درمورد ی آیین حکومت و مملکت داری چیست و با وجود مطالعات و تحقیقات انجام یافته در طول اعصار دچار چه تغییراتی گشته می باشد؟

3-1- پیشینه پژوهش

در آثار ارزشمند زبان و ادبیّات فارسی نکاتی در خصوص مدیریّت و سیاست در آثار سعدی مورد کنکاش قرار گرفته مانند آقای دکتر دبیر سیاقی در مقاله ای تحت عنوان «آیین کشورداری و سیاست در آثار سعدی»موردها قابل بهره گیری ای را اظهار نموده اند و نکاتی را مورد توجّه و تبیین قرار داده اند مانند ناپسند داشتن گزند دیگران ، مصلحت اندیشی سعدی در سیاست و نیز جناب آقای منوچهر مظفرّیان درمقاله ای تحت عنوان «آیین مدیرّیت در نظر سعدی» نکات جالب و ارزنده ای را اظهار نموده اند «سر فصل برنامه ی مدیریت سعدی، عدالت و رفاه خلق می باشد این مضمون آسمانی در آثار سعدی جای آشکاری دارد (ذکر جمیل سعدی1373،ص229)همچنین آقای عبّاس رنجبر کلهرودی در مقاله ای تحت عنوان مدیرّیت و جلوه های آن در آثار سعدی (اندیشه های مدیریّت ایرانی،نشر جهاددانشگاهی ،تهران 1383)به تبیین موردها مربوط در این خصوص پرداخته می باشد.

با این همه بایستی اظهار داشت در هیچ یک از تحقیقات انجام یافته به گونه کامل در خصوص آیین حکومت و مملکت داری سخنی به میان نیامده و وجود تحقیقی جامع و کامل جهت بهره گیری علاقه مندان ضرورتی می باشد انکار ناپذیر که پژوهش حاضر در راستای این مهم فراهم گردیده می باشد.

4-1- اهداف پژوهش

هدف اصلی این تحقیقمشخص کردن موردها مربوط به حکومت و آیین کشورداری در آثار سعدی شیرازی می باشد تا با مطالعه آنها و اظهار موردها مربوط وضعیت آن وقت را با عصر امروزین مقایسه نموده ، دگرگونیهای انجام یافته را ملاحظه نمود.

5-1- روش پژوهش

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: نقد جامعه شناختی در دیوان اشعار سید اشرف الدین گیلانی (نسیم شمال)