(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده:

بزرگترین شهرستان استان سیستان و بلوچستان ، از نظرمساحت ٰشهرستان ایرانشهر می باشد که دارای گنجینه ی فرهنگی و گویش بلوچی نواحی جنوب می باشد.در فرهنگ عامه ی مردم این منطقه، نمونه هایی از میراث معنوی ما­ یعنی ضرب المثل های فارسی و بلوچی ـ نظاره می گردد.از آنجا که مثل در عین عمومی بودن و پوشش دادن گسترده نفوذ زبان های فارسی و بلوچی، جنبه ی بومی و محلی نیز دارند، تحت تأثیر عوامل گوناگون در معرض تغییر هم هستند.هرگونه پژوهش در مثل های مناطق گوناگون بلوچی زبان می توانند خدمتی مؤثر به ادبیات شفاهی ایران باشد.در این پژوهش که به مطالعه مثل های بلوچی و نمونه های آن در فارسی می پردازد، نگارنده ضمن معرفی بلوچستان و شهرستان ایرانشهر، به مطالعه زبان و ضرب المثل های بلوچی پرداخته می باشد.بی تردید، ضرب المثل های بلوچی، دربرگیرنده ی بخشی از مسائل مهم اجتماعی، اخلاقی ،فرهنگی و دینی قوم بلوچ هستند، که کسی نمی تواند ارزش های والای ادبی ضرب المثل ها را نادیده بگیرد.از آنجا که یکی از آفت بزرگ فرهنگی و ادبی هر قومی، از بین رفتن گویش های محلی آنهاست، این پژوهش می تواند تا حدی به این مهم دست یابد و این میراث فرهنگی را در اختیار آیندگان بگذارد تا از فرهنگ و سنن آباواجدادی خود جدا نشوند و آن را به آیندگان بسپارند.

مقدمه:

“یکی از آثار و مظاهر دانش یا فرهنگ عوام، امثال و اصطلاحات می باشد و اگر کمی تعمق کنیم ، می بینیم که حکیمانه ترین اندرزها شیرین ترین بذله ها و پرمغزترین کنایه ها، که اغلب هر یک از آنها به تنهایی می تواند موضوع کتاب بزرگی در ادبیات اخلاق ،اقتصاد، علم الاجتماع و غیره قرار گیرد، در یک جمله ی کوتاه و در عین حال بسیار خوش آهنگ اختصار شده و به این طریق ، گنجینه ای پر بها و سرمایه ای بزرگ برای ما به وجود آورده می باشد که حقاً با گرانبهاترین گوهرهای جهان قابل برابری نیست؛ چراکه در پشت هریک از این امثال و اصطلاحات و استعاره ها، چهره ی تابناک ملیت قدیم ما تمدن درخشان گذشته ی ما و وسعت نظر و بلندپروازی پدران ما پنهان می باشد1“. 1((1 امیر قلی امینی ، فرهنگ عوام با تفسیر امثال اصطلاحات زبان پارسی ( تهران نشر موسسه ی مطبوعاتی علی اکبر علمی ، 1369)

زبان بلوچی، یکی از وابستگان گروه زبان های ایرانی نواست که از طریق شاخه ی هند و ایرانی(آریایی) به خانواده ی فرضی زبان های هند و اروپایی متصل می گردد.یکی از عوامل بازدارنده برای مطالعه بر روی زبان بلوچی عدم برخورداری این زبان از منابع مکتوب تاریخی و ادبی از دوران قدیم می باشد. در حقیقت ،پس از استقلال پاکستان در سال 1947میلادی بود که بلوچ های پاکستان ،شروع به گردآوری و کتابت حجم قابل توجهی از میراث تاریخی و ادبی خود نمودند. به گونه کلی، در دو قرن گذشته و قرن آغازین جدید تحقیقات علمی معتبر توسط افراد بلوچ و غیربلوچ برروی زبان و ادبیات بلوچی و تاریخ بلوچستان انجام شده می باشد.(( 1 مقدمه ی کتاب زیر چاپ رسول بخش کشاورز، به نام «بلوچی زبان ءبتل و گالوار» «ضرب المثل ها و اصطلاحات زبان بلوچی» می باشد.{خرداد91}))

اندیشه نگارش این پایان نامه برمبنای همین نیاز صورت گرفته تا گامی هرچند کوچک اما تخصصی در زمینه فرهنگ و ادب بلوچی برداشته گردد، زیرا ادبیات شفاهی، ما در ادبیات مکتوب می باشد.به گونه کلی ،ضرب المثل ها از نوع کلام مجازی می باشد که اجزا ترکیب کلام در معنی حقیقی خود به کار می طریقه.در این نوع کلام ،نویسنده و یا گوینده از خواننده و یا شنونده انتظار دارند که با بهره گیری از دانش پیشین فرهنگی و زبان خود و دقت و تفکر درمورد ضرب المثل مورد نظر، به رمز گشایی آن بپردازند؛ زیرا کلامی که با بهره گیری از گفتار مجازی اظهار می گردد،دارای رمز می باشد که با دقت و تفکر گشوده می گردد به همین دلیل تأثیر بیشتری در خواننده یا شنونده می گذارد و به مدت بیشتری در ذهن او می ماند.

نتیجه آن که بخشی از گنجینه ی ادبی زبان بلوچی، ضرب المثل های این زبان می باشد که با سرنوشت تاریخی و فرهنگی این قوم گره خورده می باشد.کاربرد این ضرب المثل ها در محاورات روزمره یا در کلام مکتوب، حلاوت خاصی به شنونده یا خواننده می بخشد و تأثیرمستقیم و غیرمستقیم در اندیشه، احساسات وجهان بینی او می گذارد، زیرا پشتوانه ی تاریخی و گاه باستانی در لفظ و مفهوم هستند.این امثال، در طی هزاران سال، در میان اقوام مختلف شکفته و نشر یافته و در هر کشور ، برحسب اختصاصات قومی و فرهنگی و آداب و سنن و مذهب و حتی وضع جغرافیایی و سیاسی آن کشور، ویژگی های خاص پیدا کرده می باشد.

فصول مختلف پایان نامه عبارتند از:

1.فصل اول که به عنوان کلیات و مبادی پژوهش   به اظهار مسئله پژوهش -اهداف – فرضیه پیشینه پرداخته شده در فصل دوم آشنایی با سرزمین بلوچستان معرفی شده در فصل سوم ایرانشهر در موقعیت سیاسی اجتماعی فرهنگی مطالعه شده درفصل چهارم درمورد به زبان بلوچی پرداخته شده می باشد.درفصل پنجم. که مهمترین فصل پایانامه می باشد درمورد ضرب المثلها بلوچی می باشد که بعضی ضرب المثلهاباگویش سرحدی وبعضی مکرانی هستند. درمرحله اول.ضرب المثل بلوچی بااعراب نوشته شده. ودرمرحله دوم.آوانگاری ضرب المثل ها،طبق جدولی که محقق ارائه داده، نوشته شده می باشد:درمرحله سوم. ترجمه ی تحت اللفظی باعلامت اختصاری(ت.ت):درمرحله چهارم. ترجمه ی روان باعلامت اختصاری(ت.ر)نشان داده شده می باشد. ودرمرحله پنجم.کاربردضرب المثل اظهار شده می باشد. ,ودرآخرمفهوم ضرب المثل نوشته شده می باشد و در نهایت جنبه های فرهنگی، اجتماعی، ضرب المثل ها اظهار شده.

فصل اول: کلیات و مبادی پژوهش

کلیات و مبادی پژوهش:

در این فصل   به مطالب زیرا اظهار مسئله و سوابق پیشینه پژوهش و اهداف و ضرورت پژوهش و فرضیه پژوهش و اهمیت و جنبه های نو آوری مسئله و روش پژوهش پرداخته می گردد.

1-1- اظهار مسأله

بزرگترین شهرستان استان سیستان وبلوچستان شهرستان ایرانشهراست که دارای گنجینه فرهنگی می باشد.درفرهنگ عامه مردم این منطقه نمونه هایی ازمیراث معنوی ما یعنی ضرب المثلهافارسی وبلوچی نظاره می گردد.بی تردیدضرب المثلهای بلوچی دربرگیرنده بخشی ازمسایل مهم اجتماعی اخلاقی فرهنگی دینی و….قوم بلوچ هستند.کسی نمی تواندارزشهای والای ادبی ضرب المثلهارانادیده بگیرد.یکی ازاهداف مهم این پایانامه انتقال گنجینه هافرهنگی گذشتگان به آینده ازطریق جمع آوری وثبت وضبط ضرب المثلهاست ازسوی دیگراین پژوهش برآن می باشد تا نمونه هایی ازاین ضرب المثل ها رابررسی وتحلیل نماید وشواهدی ازآنها رادرادبیات فارسی پیدانموده ودلایل تشابه آنها رابیان نماید.

2-1- سوابق پیشینه پژوهش

درمورد ی ضرب المثل های بلوچی، به گونه کلی در ایران، پاکستان ،افغانستان، کارهایی تحت عنوان «بتل گنج» انجام شده و با در نظر داشتن نزدیکی تاریخ و فرهنگ بلوچ ها با تاریخ و فرهنگ دیگر اقوام ایرانی،تشابهات قابل توجهی در ضرب المثل های بلوچی و فارسی دیده می گردد.آقای رسول بخش کشاورز ـ ساکن ایرانشهر ـ مجموعه ای از این ضرب المثل ها را که در حدود147000مدخل هستند، گردآوری نموده و با فارسی سنجیده می باشد.حاصل کار آقای کشاورز ،تحت نام «بلوچی زبان بتل و گالوار» (ضرب المثل ها و اصطلاحات زبان بلوچی) زیر چاپ می باشد .و همچنین آقای عبدالعزیز دولتی بخشان ـ ساکن سراوان ـ مجموعه از ضرب المثل ها را گردآوری کرده بنام «پیران زمانگ» با فارسی سنجیده می باشد و همچنین پایانامه ای با عنوان ضرب المثل های بلوچی جاسکی و نمونه های آن در فارسی در زبان بلوچی خانم مریم داوری ـ ساکن بندرعباس ـ نوشته شده

و دیگر آقای خدابخش زومکن جاسکی ـ ساکن جاسکـ مجموعه از ضرب المثل های جاسک را گردآوری کرده می باشد.حاصل کار آقای جاسکی (فرهنگ جامع و اصطلاحات و ضرب المثل های بلوچی) می باشد. جستجو در سایت :   

اما پژوهش جداگانه و مستقل و جامعی درمورد ضرب المثل های و فرهنگ عامه مردم ایرانشهر صورت نگرفته و این پژوهش اولین پژوهش جامع و مستقل در این زمینه می باشد و این پایان نامه ،کاری کاملاً جدید می باشد.

3-1- اهداف و ضرورت پژوهش

با انجام این پژوهش به صورت علمی(به خصوص با تاکید بر علوم فرهنگ و زبان شناسی) گنجینه ای مختصر در یک بخش ازعلوم انسانی فراهم می آید و با شناختی که مردم منطقه ی ایرانشهر از اهمیت این بخش از فرهنگ و زبان خود به دست می آورند، در کاربرد روزمره ی ضرب المثل ها بیشتر ترغیب می شوند.

ضرورت های خاص انجام این پژوهش ،بر دو پایه استوار می باشد:آشنایی مردم ایرانشهر با بخشی از فرهنگ و زبان خود و تشویق آنها به انجام پژوهش های مشابه برای روشن کردن زوایای تاریک این بخش از مطالعات.

1- افزودن جزئی کوچک به گستره ی مطالعات فرهنگ و زبان ایرانی که به نظر می آید مورد توجه زبان شناسان، جامعه شناسان ،مردم شناسان و فرهنگ دوستان  قرارگیرد.

یکی از آفات بزرگ فرهنگی و ادبی هر قومی، از بین رفتن گویش های محلی آنهاست و ازآن جاکه یکی از رسالت های مطالعات زبان و ادبیات فارسی، حفظ گویش های مختلف می باشد، این پژوهش می تواند تا حدی به این مهم دست یابد و این میراث فرهنگی را در اختیار آیندگان بگذارد تا از فرهنگ و سنن آباو اجدادی خود جدا نشوند؛چنانچه این کار صورت نگیرد ،بدون تردید بخشی از فرهنگ قومی فراموش خواهد گردید.

4-1- فرضیه پژوهش

1- گویش بلوچی یکی از گویش های زبان بلوچی می باشد که با زبان فارسی خویشاوند می باشد و در اثر برخوردهای زبانی از زبان های انگلیسی نیز متأثر شده می باشد.

2- ضرب المثل های بلوچی، همانند ضرب المثل های سایر اقوام، بازتاب جهان بینی و باورهای آنهاست.

3- تشابهات مصداقی بین ضرب المثل های بلوچی و فارسی هست که حکایت از ارتباط دیرینه ی دو قوم ایرانی فارس و بلوچ می باشد.

5-1- اهمیت و جنبه های نوآوری مسأله

از آنجا که امثال در عین عمومی بودن و پوشش دادن گستره ی نفوذ زبان های فارسی و بلوچی ،جنبه ی بومی و محلی نیز دارند، تحت تأثیر عوامل گوناگون در معرض تغییر هم هستند.

هرگونه پژوهش در مثل های مناطق گوناگون بلوچ زبان می تواند خدمتی مؤثر به ادبیات شفاهی ایران باشد،به ویژه که در این پژوهش ،ارجاعاتی به متون ادبی فارسی نیز صورت گرفته می باشد.با در نظر داشتن این که حوزه ی زبانی یکی از حوزه های پایانی محل تلاقی زبان های فارسی و بلوچی در ایران می باشد، به همین دلیل هرگونه مطالعه ی مرتبط به بحث زبان و فرهنگ در این حوزه ی جالب توجه خواهد بود، زیرا این حوزه به نحوی ،یک مجموعه ی زبانی و فرهنگی جالب توجه محسوب می شوند که هم از ویژگی های فارسی برخوردار می باشد وهم از ویژگی های بلوچی .از آن جا که تاکنون کار علمی مستقلی که نشان دهنده ی این امتیازات شاخص باشد، انجام نشده می باشد، این پژوهش می تواند در نوع خود تازه بوده و راهگشایی برای انجام تحقیقات مشابه در آینده باشد.

6-1- روش پژوهش

الف] این پژوهش از نوع توسعه ای و نظری می باشد که اطلاعات آن از طریق کتابخانه ای و هم چنین میدانی به صورت مصاحبه با آگاهان زبانی و فرهنگی منطقه صورت گرفته می باشد. پس از گردآوری اطلاعات ،براساس یافته ها نظری صاحب نظران – که یک فصل از پایان نامه را به خود اختصاص می دهد. مطالب یافته شده را براساس موضوع،   از کلی به جزئی ،در بلوچی و فارسی معیار مورد مطالعه قرار داده ایم.
دانلود متن کامل در سایت sabzfile.com
ب] ابزار گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه ، نظاره ، فیش برداری و جست و جوهای اینترنتی [جست و جوهای اینترنتی همراه با ذکر منابع اصلی] بوده می باشد.ج] روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به این شکل بوده می باشد که پس از گردآوری اطلاعات ،آنها را به صورت موضوعی [مانند: آب، مرد ،زن، فرزند، خواهر، برادر،حیوانات،دریا…] طبقه بندی نموده و ضرب المثل های بلوچی به عنوان مدخل پایه قرار داده شده اند. سپس در فارسی معیار معادل یابی شده و پس از مطالعه تشابهات و تفاوت ها،طبقه بندی شده و در فصل های متعدد جاگذاری شده اند.در نهایت ،نتیجه گیری لازم و پیشنهادات ممکن ارائه گردیده می باشد.

7-1- کاربرد نتایج پژوهش:

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی: ادبیات زنانه در آثار میرزاده عشقی و ایرج میرزا و عارف قزوینی